ÖNDER ÇOLAKOĞLU

(1972, İskenderun / Hatay - )

      

       Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu. İzmir’de uzman doktor olarak çalışıyor; evli, iki çocuk babası.

       Şiirleri, Akpınar, Aksi Sanat, Amanos Edebiyat, Berfin Bahar, Bireylikler, Caz Kedisi, Edebiyatist, Ekin Sanat, Eliz Edebiyat, Gamlı Baykuş, Kasabadan Esinti, Kirpi, Koza Düşünce, Lacivert, Lirik, Patika, Sarmal Çevrim, Silgi, Şarkî, Şehir, Şiiri Özlüyorum, Temren, Tmolos Edebiyat, Üvercinka, Varlık, Yaşam Sanat vb. gibi dergilerde yayımlandı.

Yapıtları:

Şiir Kitapları:

& Çapak (2018, Hayâl Yayınları, İst., 104 s.)

ADANALI HAYRET EFENDİ

ADANALI HAYRET

(1264/1847-48, Adana – 17 Eylül 1913, İstanbul)

XIX-XX. yüzyıl divan şairlerindendir. Tam adı Mehmet Bahâeddin Hayret. Memleketinden dolayı “Adanalı Hoca Hayret Efendi” olarak da tanınmıştır. Adana’da çiftçilikle uğraşan Hacı Hüseyin Ağa’nın oğludur. İlköğrenimini Adana’da tamamladı. Bu sırada Arapça ve Farsça öğrendi. Daha sonra İstanbul’a giderek Süleyman Subaşı Medresesi’ni bitirdi Dârü’l-muallimi’ni (Erkek Öğretmen Okulu) dışarıdan sınava girerek bitirdi. Bir süre Adana ve Söğüt Rüştiyelerinde görev yaptıktan sonra İstanbul’a döndü. Önce Prens Mustafa Fâzıl Paşa’nın konağında hocalık yaptı. Daha sonra Üsküdar Paşakapısı (1876) ve Gülhane Askerî Rüştiyesinde (1878) Türkçe dilbilgisi, ardından da Mekteb-i Sultanî (Galatasaray Lisesi)’de Türk edebiyatı dersleri verdi. Kütüphaneler müfettişliği (1881), Maarif Nezâreti Teftiş ve Muayene Encümeni üyeliği (1886), Kandiye İdâdîsi (Lisesi) edebiyat öğretmenliği yaptı (1892). 1908’de Darülfünûn (İstanbul Üniversitesi) ulûm-ı dîniyye ve edebiyye şubeleri müdürlüğünde bulundu. Tarihte Otuzbir Mart Vak’ası olarak bilinen ve 13 Nisan 1909’da vuku bulan ihtilal hareketlerini, baş muharrirliğini yaptığı İslâm gazetesinde yazdığı bir makaleyle övdüğü gerekçesiyle 25 Temmuz 1909’da beş yıl süreyle Rodos’a sürgün edildi 17 Aralık 1910’da affedilerek İstanbul’a dönmesine izin verildi. 1327 Rûmî/1911’da emekliye ayrıldı.  16 Eylül 1913 gecesinde Yüksekkaldırım’da Kazasker Camii civarındaki evinde vefat ederek Merkezefendi Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Muallim Nâcî mektebine mensup şairler arasında belli bir yeri olan Hayret, devrinde daha çok klasik tarzdaki şiirleriyle tanındı, hicivleriyle dikkati çekti. Yazıları Beyânülhak, Sebîlürreşad , Sırât-ı Müstakîm dergilerinde yayımlandı. Şehrâyîn ve Sihr-i Beyân (1302/1884, İst.) adlı iki bölümden oluşan mesnevi tarzındaki eserinin birinci bölümünde Sultan II. Abdülhamid, ikinci bölümünde Sadrazam Said Paşa methedilmektedir. Birinci bölüm olan Şehrâyîn, 84 beyitten müteşekkil bir mesnevidir. II. Abdülhamid’in tahta çıkışı (1876) münasebetiyle kaleme alınmıştır. Kitabın ikinci bölümü olan Sihr-i Beyân ise araya yerleştirilmiş iki gazel müstesna, Şehrâyîn’le aynı nazım şekli ve vezindedir. Gazeller dâhil 338 beyittir. Sûk-ı Ukâz, mecmua hüviyetinde olup bir sayı yayımlandı. Hayret'in İslâm tarihine, bibliyografyasına ve retoriğine hakimiyetini göstermesi bakımından önemlidir Yayımlanmamış şiirlerinin toplandığı Eş’âr-ı Hayret adlı eseri basılmadı. Dil, edebiyat, şiir ve tasavvufî konularda geniş bilgisi olmasına rağmen makaleleri dışında fazla eser bırakmadı. Devrinin birçok aydını gibi önce Sultan II. Abdülhamid’e cephe alarak İttihat ve Terakki Cemiyetine girdiyse de kısa bir müddet sonra ayrıldı.

Hakkında Yazılan Kitaplar: Yrd. Doç. Dr. Abuzer Kalyon-Dr. Filiz Kalyon, Adanalı Hayret Efendi Şehrayin ve Sihr-i Beyân, Ank.: Akçağ, 2017, Akçağ Yayınları, Ank., 142 s.

Yapıtları: Şiir: *Şehrâyîn ve Sihr-i Beyân, İst.: Matbaa-i Ebuzziyâ, 1302/1884; (yb. haz.: Yrd. Doç. Dr. Abuzer Kalyon-Dr. Filiz Kalyon), Ank.: Akçağ, 2017 *Mir’ât-ı Bedâyi, Mesnevi-i Hayret Efendi, İst.: Kasbar Mtb., 1313/1895-96 / Çeviri: *Sûk-ı Ukâz, İst.: Karabet ve Kasbar Mtb., 1304/1886-87

Kaynaklar: Osmanlı Müellifleri, II, s. 155; İbnülemin, Son Asır Türk Şairleri, II, s. 593-614; Mâhir İz, Yılların İzi, İst.: 1975, s. 38-39, 127-128, 176; Mâhir İz, Adanalı Hayret’in Hayatı ve Şiirleri, lisans tezi, 1929, İÜ Türkiyat Araştırma Merkezi, nr. T 87; Ali Kemal, Ömrüm (nşr. Zeki Kuneralp), İst.: 1985, s. 60-62; Hasan Duman, Katalog, İst. 1986, s. 181; TA, XIX, s. 125-126; Abdülkadir Karahan, "Adanalı Hayret", TDVİA, c. 1, 1988, s. 353; İsmail Yıldırım, "Hayret Efendi'nin II. Abdülhamid Han'ın Tahta Çıkışına Dair Bir Methiyesi: Mir'ât-ı Bedâyi Mesnevisi", Kırıkkale Üni. Sosyal Bilimler Dergisi, c. 6, S. 1, Ocak 2016, s. 249-270; Ercan, Edebiyat Haritası, s. 9. 

*Yayına Hazırlayan: Şükrü Kırkağaç 

*Düzenlenme Tarihi: 30 Ocak 2025

ADANALI ZİYA

ADANALI ZİYA

(1859, Adana – 26 Ağustos 1932, Afyon)

XIX. yüzyıl şairlerindendir. Adana Rüştiyesinden mezun oldu. Kendisi için yazdığı bir hicvi-yeyi beğenen Ziya Paşa, onu öğrenimine devam etmesi için İstanbul’a gönderdi. Bir süre Tıbbi-yeye devam etti. Evkaf Nezaretinde memurluk yaptı. İstanbullu şairlerle tanıştı. İçkiye alıştı, za-manının çoğunu meyhanelerde geçirmeye başladı. İçkiliyken bir seraskere hakaret ettiği için tu-tuklandı. Bu arada söylediği dizeler dilden dile dolaşmıştır: “Aşk-ı cihânı bu dil-i nâlâna verdi-ler/Bir ra’şedâr ele dolu peymâne verdiler” (Dünyanın bütün aşkını şu benim inleyip duran yaralı kalbime verdiler Titrek bir ele dolu kadehi verdiler). Arkadaşları araya girince hapishane yerine akıl hastanesine gönderildi. Taburcu edildikten sonra Fizan’a sürüldü (1894). Mısır’a kaçtı. Bağışlanıp İstanbul’a döndüğünde kendi isteğiyle Afyon Evkaf Müdürlüğü'ne atandı. 1910’da emekli oldu.

Taşrada yetişmiş şairler arasında döneminin en yeteneklilerinden biri olarak kabul edildi. İçkiye aşırı düşkünlüğü ve düzensizliği nedeniyle “Evrak-ı Hazanım” adıyla derlemek istediği şiirlerini kitaplaştıramadı. Bazı şiirleri Afyon’da çıkan Taşpınar dergisinde yayımlandı. Bulunabilen şiirleri ölümünden sonra “Adanalı Ziya ve Eserleri” adlı kitapta derlendi.

Kaynaklar: Mehmet Sarı, "Adanalı Ziyâ'nın Muhammesleri", Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, c. 4, S. 4, 2020, s. 652-679. 

*Yayına Hazırlayan: Şükrü Kırkağaç 

*Düzenlenme Tarihi: 30 Ocak 2025

SELAHATTİN AKDAĞ

(1 Nisan 1966, Ceyhan/Adana - )

Şair. Ozan Özgür imzasını da kullandı. Gülhan Hanım ile işçi Yusuf Akdağ’ın oğlu. 1984’te Adana Merkez Endüstri Meslek Lisesi’ni bitirdi. Ankara’da yaşıyor, evli. 1998’den beri Nazım Kültürevi Ankara yöneticilerinden. İlk şiiri “İntihar” 1986’da Cumhuriyet Pazar’da yayımlandı. Şiirleri Eylül, Karşı, Sol, Yeni Şiir vb dergilerde yer aldı. Yeni Şiir (1987-88) dergisinin kurucularından. Toplumcu gerçekçi çizgiye yakın olduğunu ifade ediyor.

Yapıtları: Şiir: *Sokak Şarkıcısı, İst.: Gelenek, 1998 *Güz Gazeli-Adsız Şarkılar, İst.: Gelenek, 2000 *Şair, İst.: Gelenek, 2001 * Bir Memleket Türküsüdür Sevdamız, Ank.: Atalay Mtb., 2013

Oyun: *Kızıl ile Beyaz Şeytan, İst.: NK, 2003

Roman: *Gecenin Kapıları, İst.: Yazılama, 2008 *Tanyeri Yağmurla Geldi, İst.: Yazılama, 2013

Kaynaklar: TBEA, c. I, /2010, 56-57.

Hazırlayan: Şükrü Kırkağaç

Güncelleme: 14 Şubat 2023

GÜVEN PAMUKÇU

(1956, Söke / Aydın - )

       Şair, yazar. İlk ve ortaöğrenimini Söke’de yaptı. Daha sonra Söke Akşam Ticaret Lisesi’ni bitirdi. Köylere kütüphaneler kurma çalışmaları yaptı. Bu bağlamda 1999 yılında Didim/ Akköy’de Akköy Kitaplığı’nı, 2001 yılında Milas/Kapıkırı köyünde Muzaffer İzgü Kitaplığı’nı ve Söke/Yuvaça köyünde Mevlüt Kaplan Kitaplığı’nı kurdu.  Okul kitaplıklarına katkı sundu. Akköy ve Yuvaca Köyü sokaklarına şair, yazar, diğer sanat dallarıyla uğraşanların isimlerinin verilmesini sağladı. 2000 yılından bu yana Akköy, Didim, Söke, İzmir, Adana ve pek çok köyde ulusal, uluslararası boyutu olan sanat - edebiyat buluşmaları, resim sergileri, sinema ve tiyatro günleri tasarlayıp uyguladı. Şiir, öykü, romanın bugünü, geleceği temalı “Kapalı Oturum”lar düzenledi. 2008 yılında “Barış İçin Şair Kadınlar Buluşması”nı dönemin TYS Başkanı Enver Ercan’la Didim, Akbük, Akköy kasabalarına yayarak gerçekleştirdi. 2014 yılında Akköy Şiir Yazı Çeviri Evi’ni kurdu. “Didim’de Bir İngiliz Dergisi”, Akbük Şiir Gezi Çeviri Dergisi”, “Söke Öykü Roman” ve “Akköy (87 sayı)” dergilerini çıkardı. Akköy dergisinde “Edebiyatımızda İhanet”, “Edebiyatımızda Kadın Olgusu ve Ayrımcılık”, “Edebiyatta Sürgün Olgusu”, “Yazarkadınlardan Yazarkadınlar”, “Edebiyatımızda Yazarlık ve Eylem İlişkisi” ve “Edebiyatta Özgür İrade- Otosansür” adlı dosyalar  hazırladı.  Üyesi olduğu Edebiyatçılar Derneği’nin Yönetim Kurulu Üyeliğini yaptı. Üç çocuk babası.

       1982 yılından itibaren şiirleri Akköy (Didim), Beşparmak (Söke), Gerçek, Mühür, Söke Ekspres vb. gibi dergi ve gazetelerde yayımlandı. Şiirleri 2003 ve 2004 yıllarında Toplumsal Şiirler Yıllığı’na alındı.

Yapıtları:

Şiir Kitapları:

& Yalnızlık Türküsü

       Anlatı Kitapları:

& Kuş Bir Cümledir Uçarken (2017, Komşu Yayınları, Sıcak Nal Dizisi, İst., 194 s.)  

YEŞİM DORAN

(27 Haziran 1971 - )

      

       ODTÜ Mimarlık Fakültesi’nde Şehir ve Bölge Planlama okudu. Haliç Üniversitesi’nde Mimarlık Anabilim Dalında yüksek lisansını tamamladı. Mimari tasarım ve uygulamalarının yanı sıra sahne sanatları dalında; prodüksiyon tasarım, yönetim ve sanatçı menajerliği çalışmaları ile yurtiçinde ve yurtdışında çok sayıda başarılı projeye imza attı. Menajerlik çalışmalarının yanı sıra, yazın faaliyetlerine devam ediyor. İstanbul’da yaşıyor; evli, iki çocuk annesi.

Yapıtları:

Öykü Kitapları:

& Ayna Ayna (2017, Küsurat Yayınları, İst., 94 s.)

SEDAT ŞANVER

(7 Aralık 1963, Urfa - )

       Şair. Tam adı Sedat Şanver Öğe. İlk ve ortaöğrenimini Urfa’da, yüksek öğrenimini İzmir’de Dokuz Eylül Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde tamamlayan Şanver, özellikle politika ve sanatla ilgili çalışmalara önem vermiştir. Edebiyat eleştirileriyle başladığı yazıyı şiirle sürdürmüştür. 1996 yılında Ali Rıza Ertan’ın tüm şiirlerini derlediği Düşkırımı ve 1997 yılında Muzaffer Sarıgül ile birlikte hazırladığı 1996’da Şiir ve Şiir Sorunları adlı şiir yıllığını yayımlamıştır. Hareket Yazın Günü (1982), Bireşim (1984), Ayrım Şiir (1989) ve İzmir Şehir Kültürü adlı gazete ve yazın dergilerinin yayımına da katkıda bulunmuştur.

Yapıtları:

Şiir Kitapları:

& Dilin İsyanı (1985, Öğrenci Basımevi)

& Aşiret ve Otomobil (1990, Ayrım Yayınları, İzmir)

& Haremdeki Kadınlar (1994, Toplumsal Araştırmalar Vakfı Yayınları)

& Gezgin ve Katil (2004, Etki Yayınevi, İzmir)

& Kendine Akan Su (2009, Yazı Kültürü Yayınları, İzmir)

& Devletin Piç Yatakhanesi (2011, Yazı Kültürü Yayınları, İzmir)

& Cümle Kapısı (2014, Yazı Kültürü Yayınları, İzmir)

& İskelet Anahtarı (2016, Yazı Kültürü Yayınları, İzmir)

& Muhacir Kelimeler Haritası (2016, Yazı Kültürü Yayınları, İzmir)

& Kelimeler, Kibir ve Telaş (Toplu Şiirleri; 2017, Yazı Kültürü Yayınları, İzmir, 400 s.)