ALİ SALÂHADDÎN YİĞİTOĞLU

 (1877, Fatih/İstanbul – 31 Aralık 1939, İstanbul)

Yazılarında ve şiirlerinde Ali Salâhî imzasını kullandı. Maarif Nezareti kâtiplerinden, hattatlıkla uğraşan Hüseyin Hüsnü Bey’in oğlu. Sultanahmet Mahalle Mektebi’ni, Kadırga Rüştiyesi’ni ve Mekteb-i İdadî-i Mülkîyi bitirdi, ardından iki yıl Hukuk Mektebi’ne devam etti. Maarif Nezareti Teftiş ve Muayene Heyetinde kâtip olarak memuriyete başladı. Daha sonra Bezm-i Âlem, Galatasaray Lisesi ve Kadıköy Erkek Lisesi’nde Farsça dersi verdi. Bir süre Milli Eğitim Bakanlığı’nda kâtiplik, daha sonra İstanbul’un çeşitli okullarında Türkçe ve edebiyat öğretmenliği yaptı. 31 Aralık 1939'da Gureba Hastahanesi’nde vefat etti. Şiirleri ve yazıları; Beyânü’l-hak, Misbah , Sebilürreşad, Sırat-ı Müstakim gibi dergilerde yayımlandı. Meram mecmuasının edebî kısmının başmuharrirliğini yaptı.  

Yapıtları: Şiir: *Aşkın Sesi, İst.: Sühûlet Mtb., 1925

İnceleme: *Mehâsin-i Ahlâk, İst.: Matbaa-i Kütübhane-i Cihan, 1908

Hakkında Hazırlanan Kitaplar: *Ali Salâhaddîn, Aşkın Sesi İnceleme-Metin, (haz. Ayşe Sağlam ve Mustafa Yiğitoğlu), İst.: DBY, 2020

Kaynaklar: DBY web sitesi, erişim tarihi: 11 Mayıs 2024; Işık, Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi. Ank.: Elvan, s. 1962; Işık, Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi, Ank.: Elvan, 2006,  s. 3931-3932; Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi: Devirler, İsimler, Eserler, Terimler, İst.: Dergâh, 1998. s. 600-601; Tansel, Fevziye Abdullah, “XX. Asır Edebiyâtı’nın Unutulmaması Gerekli Şâirlerden Ali Salâhaddin Yiğitoğlu (1877-1939)”, İslâmi İlimler Enstitüsü Dergisi [AÜ İlahiyat Fakültesi], S. 3, 1977, s. 266-282; Ömer Aksan, “Ali Selahattin Yiğitoğlu”, TEİS.

*Yayına Hazırlayan: Şükrü Kırkağaç

*Yayınlanma Tarihi: 23 Ağustos 2026

NESRİN AĞIŞ MORALI

 

(1909, Büyükdere/İstanbul – 10 Eylül 1981, İstanbul)

 Şair, yazar, çevirmen ve eğitimci. Sadrazam Halil Hamit ailesinden Atıf Paşazade Mehmet Rauf ile, Suphi Paşazade Sami Beyin kızı yazar Seniha Moralı Hanım’ın kızıdır. Seniha Sami soyadı kanunu çıktıktan sonra Moralı soyadını aldı. Çevirmen, ressam Münevver Moralı kardeşidir. Çocuk yaşta annesinden İngilizceyi öğrendi. İlköğrenimini özel olarak tamamlayarak Arnavutköy Kız Koleji’ne girdi. Koleji bitirdikten sonra öğretmenlik hayatına atıldı. Bursa ve İzmir liselerinde öğretmenlik yaptı. Evlendikten sonra öğretmenlikten ayrıldı. Amerikan Koleji’nde kütüphaneci olarak çalıştı. 1975’te emekli oldu. Cenazesi 12 Eylül 1981 günü Emirgân Camii'nde öğle üzeri cenaze namazından sonra Emirgân Mezarlığı'na defnedildi.

Nesrin Morali küçük yaşta kendini yazar olarak yetiştirdi. On yaşında iken kardeşiyle birlikte İngilizce olarak yazdığı ve annelerinin Türkçeye çevirdiği “Çocuk Masalları”nı yayımladı. 1940’lı yıllarda Yedigün’de yayımladığı şiirlerle tanındı. “Nesrin Ağış, saf ve yalın şiire tutkun oluşu bakımından Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’in şiirine yakın durmaktadır.” (Sedat Umran)

Yapıtları: Şiir: *Üç Beyaz Yalı, Ist.: Güven Bas., 1944.

Çeviri: *Robert Southey, Nelson’un Hayatı, (Nesrin Ağış adıyla), Ank.: MEB., 1952 *Katherine Anne Porter, Çağdaş Kadın Yazarlarından Seçme Hikayeler: Adım Kadın, (Nesrin Moralı adıyla; Leyla Moralı, Münevver Moralı, Gülçin Sönmez, Melahat Togar ile), ?, Kervan, 1975.

Kaynaklar: Sedat Umran-Hasan Akay, Cumhuriyet Dönemi Şiirimizin Altın Sayfaları, gözden geçirilmiş 2.bas. 2010, Hat, İst., 55-388; Taha Toros, O Güzel İnsanlar,  Aksoy Yayıncılık, İst.: 2000, 86; Taha Toros, Nazım Cezaevinden çıkıyor, Cumhuriyet, 15 Ekim 2005;

https://www.academia.edu/39771976/Canakkale_Cephesinde_Bir_Zengin_Cocugu_Mehmed_Rasid_Morali_Efendi

*Yayına hazırlayan: Şükrü Kırkağaç

*Yayınlanma tarihi: 23 Ağustos 2026

İSMAİL YILDIRIM

 (1988, Sorgun / Yozgat - )

 2011’de Manisa Celal Bayar Üni. Fen-Edebiyat Fak. Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitirdi. 2013’te aynı üniversitede Eski Türk Edebiyatı alanında “Ali Nihânî-i Yozgadî, Menâkıb-ı Murtazaviyye / Hz. Ali'nin Menkabeleri (İnceleme-Metin-Dizin)” başlıklı teziyle yüksek lisansını; 2018’de “Fındıklılı İsmet Efendi, Tekmiletü’ş-Şakâik fî Hakki Ehli’l-Hakâik” başlıklı teziyle doktorasını tamamladı. Yazarın bu tezi Yazma Eserler Kurumu tarafından 2021’de basıldı. 2013’te Kırıkkale Üni. Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde Araştırma Görevlisi olarak göreve başladı. 2019’da Kayseri Üni. Develi İslami İlimler Fakültesi’ne Dr. Öğr. Üyesi olarak geçti. 2021’de Osmanlı Türkçesi ve İslami Türk Edebiyatı ABD’nda doçent unvanını aldı. Hâlen aynı kurumda çalışıyor.

Hazırladığı Tezler: “Ali Nihânî Yozgadî – Menâkıb-ı Murtazaviyye, İnceleme-Tenkitli Metin-Dizin”, YLT, Kırıkkale Üni SBE, Kırıkkale, 2013

Yapıtları: Yayına Hazırladığı Kitaplar: *Ali Nihânî Yozgadî – Menâkıb-ı Murtazaviyye, İnceleme-Metin-Dizin, İst.: DBY, 2021

Kaynaklar: DBY web sitesi, erişim tarihi: 13 Mayıs 2024

*Yayına Hazırlayan: Şükrü Kırkağaç

*Yayınlanma Tarihi: 23 Ağustos 2026

 

MUSTAFA MERTER

  

(6 Haziran 1947, İstanbul - )

Psikiyatrist Dr. Tam adı Nesip Mustafa Merter. İlkokulu Cihangir’de, ortaokulu ise Avusturya Lisesi’nde okudu. Daha sonra tahsiline devam etmesi için ailesi tarafından İsviçre’ye gönderildi. St. Moritz’de Montalya Lisesi’nden Lozan Lemania Lisesi’ne geçti ve 1969 yılında İsviçre Federal Lise Diploması alarak buradan mezun oldu. 1975’te Lozan Tıp Fakültesi’nde tıp tahsilini tamamladıktan hemen sonra Ankara’da 18 aylık vatani görevini yerine getirdi. 1977’de İsviçre’de tanıştığı Teresa Spescha ile evlendi, iki çocuk babasıdır.  

Almanya Wesel’de iki yıl iç hastalıkları alanında asistan olarak çalıştıktan sonra İsviçre’ye dönerek psikiyatri uzmanlık eğitimine başladı. Eğitimini Zürih Üniversitesi Hastanesi’ne bağlı Burghölzli Psikiyatri Hastanesi’nde ve psikiyatri polikliniğinde, doktorasını biyolojik psikiyatri alanında “Flufenazin Dekanoat” nöroleptik çalışması ile tamamladı. 1987 yılında Türkiye’ye yerleşti. Bodrum’da serbest psikiyatrist olarak mesleğini icra etti.

Psikoterapi alanında Zürih’te Jungiyen ekolden ve Varoluş Analizi ekollerinden etkilendi, sonra I. Yalom Grup Terapisi metodunu benimsedi. Akabinde, tecrübesini Nefs İlmi alanına aktardı. 2005’te İstanbul’da Türkiye Benötesi Psikolojisi Derneği’ni kurdu; daha sonra bu kurumla ilişiğini kesti.

Kaynağını kadim İslâm-tasavvuf geleneğinden alan yeni bir psikoloji yaklaşımı geliştirdi. İlk kez 2007’de psike yerine nefs kavramının çalışılması ve benimsenmesi gerektiği görüşünü ortaya koydu ve bu hususu Dokuz Yüz Katlı İnsan adıyla kitaplaştırdı. Ardından, nefs kavramının çalışılmasının önemini, modern psikolojinin çelişkilerini, bilinçdışı mefhumunu, rüyaların ve psikoloji terminolojisinde ilk kez yer bulacak olan “hâller”in patolojiler üzerindeki olumlu etkilerini etraflıca açıkladığı Nefs Psikolojisi ve Rüyaların Dili kitabını yayımladı. Çalışmalarının neticesinde, “Nefs Psikolojisi” adını verdiği yeni bir yaklaşım (ekol) oluştu. Nefs Psikolojisi araştırmaları, Batı psikolojisinde mevcut olan yapısal ve işlevsel kuramlara yeni boyutlar kazandırdı. Çok mertebeli ve dinamik nefs yapısı, bilinçdışı kategorileri ve hâl p Tsikolojisi bunlardan bazılarıdır. Ayrıca “Matrix Sendromu” adını verdiği, yaygın adıyla “ekran bağımlılığı” Yeni Çağ küresel sendromunun tehlikelerini ve risklerini psikolojik açıdan tetkik ederek toplumsal bir farkındalığın oluşmasına katkı sağladı.

Kırmızı Kitap (Carl Gustav Jung), İ-Nesli (Jean M. Twenge), Narsisizm İlleti (Jean M. Twenge) gibi dikkate değer kitapların hem Türkçeye kazandırılmasına hem de bu kitapların Türkçe baskılarının pek çoğuna önsöz yazarak bu eserlerin hak ettiği değeri bulmasına destek oldu.

Bu süreçte, “öğrenim analizi (learning analysis) maarif metodu” ile pek çok psikoterapist yetiştirdi. Hâlen Nefs İlmi terapistleri yetiştirmektedir. 

Yapıtları: Psikoloji: *Dokuz Yüz Katlı İnsan, İst.: Kaknüs, 2007 *Nefs Psikolojisi ve Rüyaların Dili, İst.: Kaknüs, 2014 *Hekaton’la Son Tango, İst.: Ketebe, 2023 *İnsan Merkezli Fizik, İst.: Ketebe, 2026

Katkıda Bulunduğu Kitaplar: *Rüyalar Âlemi, (Hatice Alibaşoğlu, M. Fatih Çıtlak, Dilaver Gürer, Musa Hûb, Reşat Öngören ve Necdet Tosun ile birlikte), İst.: Sufi Kitap, 2016 *Farklı Cinsel Kimlik Yönelimleri, (Ahmet Akın, Mehmet Lütfi Arslan, Mustafa Atak, Beşir Eryarsoy, Sefa Saygılı, Nevzat Tarhan ve Sema Yılmaz ile birlikte), İst.: Kaknüs, 2022

Kaynaklar: https://www.drmustafamerter.com; Ketebe Yayınları web sitesi, erişim tarihi: 19 Temmuz 2026.

*Yayına hazırlayan: Şükrü Kırkağaç

*Yayınlanma tarihi: 19 Temmuz 2026

ÇOCUK VAKFI 2013 DÜNYA ÇOCUK GÜNÜ BİLDİRİSİ / GÖKHAN AKÇİÇEK

 Gülümsemek zorundayız, bu ise hiç de kolay değil!

Sadece masumiyetimle, gülücüğümle, saflığımla ve benzersizliğimle değil haklarımla da çocuğum!

Doğduğumda gökyüzü geniş, parlak ve sonsuzdu. Şimdi ise mavisi gittikçe eksilen ve küçülen bir gökyüzüyle yetinmemi istiyorsunuz benden. Bu durum hiç adil değil! 

Büyüdüğümde daracık bir gökyüzünün altında yaşamamı benden nasıl beklersiniz! Hala anlamış değilim. 

Masmavi ve engin bir gökyüzü benim en masun hakkımdır! Çünkü o mavilikleri benim kirletmediğimi pekâlâ biliyorsunuz. 

İleriki yaşlarımda da yağmurda ıslanmak, karda üşümek istiyorum.  

Çocukluğumda tanıdığım ve birlikte büyüdüğüm kuşları, çiçekleri, ağaçları ve nehirleri büyüdüğümde de görmek ve onlara dokunmak istiyorum.  

Yaşamımım tüm anını kapsayacak rengârenk bir çevrenin hakkım olduğunu da bilmenizi ve öğrenmenizi istiyorum.   

Bana ve dünyanın tüm çocuklarına soluyabilecekleri temiz havayı, barınabilecekleri uygun yaşam alanlarını, sağlıklı büyüyeceğimiz bir ortamı hazırlamak siz büyüklerin sorumluluğundadır. Bu gerçeği hiç ama hiç unutmamanızı istiyorum.  

Nasıl ki bir yağmura, kuşa, rüzgâra rengini, ırkını, dilini ve inancını soramıyorsanız; bana da sormamanız gerektiğini bilmenizi istiyorum.  

Barış adına hiç kimse, sabah kendi çocuğunu öpüp kokladıktan sonra, dünyanın diğer çocuklarının yaşam hakkına yeltenmesin. Bunu engellemek sizin göreviniz ve sorumluluğunuzdur.   

Yeryüzünün her santimetre karesinde çocukların sesi, neşesi ve şarkıları yankılanmalıdır. Bunu, ev ödeviniz olarak aklınızın bir köşesine not edin. 

Biz çocuklar,  sağlıklı büyüme ve saygı görme hakkımızı yüksek sesle talep ediyoruz.  

Tüm bunları beceremiyorsanız, bir daha karşımıza hiç çıkmayın ve bizleri sevdiğiniz masalına da inanmamızı beklemeyin.   

Gülümsemesi eksik çocuk fotoğraflarının, dünyanın her ülkesinde büyüklerin vicdanında bir yara bandı gibi duracağının bilinmesini bir kez daha ısrarla tekrarlıyoruz. 

Kaynak: https://cocukvakfi.org.tr/wp-content/uploads/2020/12/Dunya-Cocuk-Gunu-Turkiye-Bildirisi-2013Gokhan-Akcicek.pdf

*Yayına Hazırlayan: Şükrü Kırkağaç

*Yayınlanma Tarihi: 13 Temmuz 2026

ÇOCUK VAKFI 2012 DÜNYA ÇOCUK GÜNÜ BİLDİRİSİ / MUSTAFA AYDOĞAN

Benim adım cennet

Benim adım hayat

 

Bütün filmleri izleseniz 

Benden büyük macera bulamazsınız

 

Bütün çiçeklerin kokusunu toplasanız

Benden burcusunu koklayamazsınız

Bütün suları yeniden akıtsanız şelaleler yerine 

Denizleri, nehirleri, gölleri bir bardağa koyup hediye etseniz

Benim küçücük sesim daha hoş gelir anneme

 

Siyah çocuk, sarı çocuk, beyaz çocuk, esmer çocuk…

İşte böyle rengârenk uyumak istiyorum

 

Nar çocuk, ay çocuk, nur çocuk, şeker çocuk…

İşte böyle dönmek istiyorum eve oyun bitince

 

Evimizin önünden geçen çocukların

Gittiği yerleri görmek istiyorum

 

Savaş istemiyorum 

Yaram olmasın, canım acımasın 

Kanım kalbimi okşasın sadece

 

Havada bombalar yerine 

Balonlar patlasın 

Bisikletim dolaşsın sokakta 

Tanklar yerine

 

Sorularımı arkadaşlarıma sorabiliyorum ancak

Anlamıyorlar ne büyükler ne de onların büyükleri

 

Mesela, elleri kopan çocuklar nasıl tutuyor?

Nasıl koşuyor ayakları kopan çocuklar?

 

Aç kalan çocukların yemeğini kim çaldı? 

Sokakta yatan çocukların evini kim aldı? 

 

Mızıkçılık yapan oyundan çıkarılsın

Dünya bir misket gibi dönsün avuçlarımızda

 

Kaynak: https://cocukvakfi.org.tr/wp-content/uploads/2020/12/Dunya-Cocuk-Gunu-Turkiye-Bildirisi-2012Mustafa-Aydogan.pdf

*Yayına Hazırlayan: Şükrü Kırkağaç

*Yayınlanma Tarihi: 13 Temmuz 2026

ÇOCUK VAKFI 2011 DÜNYA ÇOCUK GÜNÜ BİLDİRİSİ / MEVLÂNA İDRİS ZENGİN

 Çocuklarla: Sıfır Problem, Mümkünse!..

 Yer : Dünya 

Ben: Çocuk

Durum: İçinden çıkamıyorum. 

Bazı şeyler evrenseldir. Bugün gibi. Bugün Dünya Çocuk Günü. 

Ben bir çocuğum ve şimdi neler söyleyeceğimi pek kestiremiyorum. 

Kocaman mavi bir bilyeye benzeyen dünyada galiba durum biraz karışık. 

Bazı kardeşlerim aç, bazıları hasta, bazıları su bulamıyor ve bazıları bombaları, mermileri çok yakından tanıyor. 

Bazıları küçücük kollarına, göğsüne bir mermi parçasını alıp başka bir dünyaya gittiler. 

Bunların hepsini biliyorsunuz. Krizleri, yangınları, doğal felaketleri, savaşları,  ilaçsızlıkları ve daha bir çok şeyi. 

Kurumlar var, bütçeler var, söylevler var, yasalar, yönetmelikler, görev tanımları var. 

Fakat çocuklar için hayatın her alanında karanlık, sisli, yağmurlu bir çok durum devam ediyor. 

İlgili kurumların sayısal verileri arasında kaybolan çocukluğu bulmanız, tanımanız zor. 

Bunları biliyorsunuz. Bunları artık ben de biliyorum. 

Ben de biliyorum, kozmetik ya da savunma/saldırı sanayine ayrılan paranın küçük bir bölümü ile bütün çocukların doğal, sağlıklı ve iyi bir şekilde yaşamalarının mümkün olduğunu. 

Ben de biliyorum, söylenenlerle yapılanlar arasındaki uçurumların sorumluları var. 

Ben de biliyorum dünya başka türlü olabilirdi baylar. 

Yoksulluğa, şiddete, istismara, adaletsizliğe, ikiyüzlülüğe, çatışmaya önce büyükler teslim oldu. 

Çocuklar bu canına yandığım dünyada figüran bile değil. 

Onlar bazen şâhit, bazen kurban, bazen da seyirci.  

Bugün Dünya Çocuk Günü ve ben bir çocuğum. 

Bu, anlamsızlığı yüksek dünyada çocuklarla sıfır problem bakışı gündeme gelebilir mi? 

Sonrasında çocuklar çok boyutlu şiddet sarmallarının ortasındaki çocukluklarından bir kurşun ya da ihmalle değil de güle oynaya ayrılabilir mi? 

Evrenselmiş bazı şeyler, bu kesin, bu açık, bu net. Nasıl çıkılır bazı durumların içinden?  

Nerden bileyim, ben bir çocuğum. Bir şey öğretmişlerdi bana: Köfte için değil, çocukluk için  

SOS! SOS! SOS!

Kaynak: https://cocukvakfi.org.tr/wp-content/uploads/2020/12/Dunya-Cocuk-Gunu-Turkiye-Bildirisi-2011Mevlana-Idris-Zengin.pdf

*Yayına Hazırlayan: Şükrü Kırkağaç

*Yayınlanma Tarihi: 13 Temmuz 2026