2022 DÜNYA ŞİİR GÜNÜ BİLDİRİSİ / TUĞRUL TANYOL

 

Dünya Şiir Günü Bildirisi’ni yazdığım şu günlerde insanlık yine savaşın soluğunu ensesinde duyuyor. On yıllardır vekalet savaşlarından huzur bulamayan dünya bu kez de neredeyse toptan bir savaşla karşı karşıya. Şiir nerede duruyor peki? Dünya şiir tarihi bu konuda pek de masum değil. Bilgilerimiz tarih kitapları kadar edebiyat ve şiirden de besleniyor. Homeros’tan Shakespeare’e, oradan günümüze, şairler hep barışı özleseler de bir yandan da savaş kahramanlarına övgüler düzmüşler.

Kuşkusuz şair de birey olarak yaşadığı dönemin bir ürünü. Ancak modern çağlarda içinde yaşadığı toplumun ve dünyanın temel sorunlarıyla ilgilenmiş. Roma döneminde Spartaküs’ü öven şair olamazdı. Bireyin değerinin önemsenmeye başladığı zamanlardan sonra, şairler günlük acılardan, adaletsizliklerden, insan haklarından söz etmeye başladılar. Bunu ustalıkla, bazen doğrudan bazen lirik söyleyişle dile getirdiler.

Şiirin büyülü bir uğraş olduğunu unutmamamız gerekiyor. Tüm sanat dalları büyü ile başladı, ne var ki şiirin büyüsü bugüne dek sürdü. Her iki uğraş da akıldışıydı. Her iki alanda da sözcükler ritim eşliğinde dile geliyordu. Romalılar belki bu nedenle kâhin ve şairi aynı sözcükle, vates sözcüğüyle tanımladılar. Şairler hep soru sordular, sorularını herkesin anlamayı umduğu ama anlayamadığı bir dilde yaptılar. Plato onları devletinde görmek istemedi. Türkçenin mimarı Yunus Emre’nin şiirleri Osmanlı döneminde yasak altındaydı.

Peki biz şairler geleceği görüyor muyuz? Gerçekten de birer kâhin miyiz? Kuşkusuz hayır. Ne var ki şair genellikle, belki de çok okuduğundan, bilginin her alanıyla beslendiğinden tarihin birçok döneminde en kültürlü kişileri oluşturmuşlardır. İtalyan Rönesans’ına eşlik eden Hümanizma’yı yaratan onlardır. Hümanizma hareketi olmasaydı ne Bilimsel Devrimler ne Aydınlanma çağları gerçekleşirdi. Donanımlı kişi olarak şair öngörülerde bulunur. Bugün hak ettikleri değere layık görülmeseler de şairler birçok konuda medya uzmanlarından çok daha duru bir biçimde görürler gerçekleri. Unutmayalım, Tanzimat döneminden başlayarak 1950’lere dek şairler gazetelerin köşelerini doldurmaktaydılar. Günümüzde oralarda şairleri pek göremiyoruz. Oysa insanlar bizim yaptığımız dille ticaret yapıyorlar, eğleniyorlar, acı çekiyor ve seviniyorlar. Güzelliği şiir ile tanımlayan bir toplumun çocuklarıyız. Şiirin güzelliğini doğrulayan ama şiir okumaktan kaçınan bir toplum bu, aslında biraz her toplum gibi.

Kimileri şiir büyüsünden arınsın istiyorlar. Anlayamadıkları şey o büyü dilde zaten var olan büyüdür. Şair sözcükleri kazıyarak onları kimsenin o güne dek kullanmayı akıl etmediği biçimlere sokar. Herkesin hissettiği ama dile getirmekte zorlandığı duyguları onlar için biz dile getiriyoruz. Hepimiz önce kendi dilimizin sonra da dünya dillerinin kurucu şairlerinin çocuklarıyız. Onların bize gösterdikleri yolda dile yeni olanaklar sunuyoruz. Şiir dünyanın en eski sanatı olarak binlerce yıldır varlığını sürdürüyor. Sürdürmeye de devam edecek.

Dünya Şiir Günü’nün şiirle dolu olmasını ve iki kuzey komşumuz, iki kardeş halk arasındaki savaşın bir an önce yerini barışa bırakmasını dilerim.

*Yayına Hazırlayan: Şükrü Kırkağaç

*Yayınlanma Tarihi: 13 Temmuz 2026

Attilâ İlhan Edebiyat Ödülleri Açıklandı!

      Attilâ İlhan Bilim, Sanat ve Kültür Vakfı’nın, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’nın desteği ile düzenlediği Roman ve Şiir Ödülleri’nin kazananları belli oldu.

   Roman Ödülü Ali Gür’ün “Tavanarası” adlı eserine, Vakıf Özel Ödülü de Işıl Kocaoğlan’ın “Bir Sabah Uyandığımda Yoktum” adlı ilk romanına verilirken, şiir ödülü Tuğrul Tanyol’un “Gelecek Günlerin Şarabı” adlı eserine ve Vakıf Özel Teşvik Ödülü de Onur Şahin’in “Gamdan Kale” adlı ilk şiir kitabına verildi.

     Roman ödülünün Seçici Kurul’unda Onursal Seçici Kurul Başkanı Doğan Hızlan, Roman Ödülü Seçici Kurulu Başkanı Mehmet Eroğlu, İnci Enginün, Asuman Kafaoğlu Büke, Ülkü Karaosmanoğlu ve Ali Cem İlhan yer aldı.

    Şiir ödülünün Seçici Kurul’unda ise Doğan Hızlan’ın Onursal Başkanlığında, Şiir Ödülü Başkanı Metin Celal, Hüseyin Yurttaş, Haydar Ergülen ve Kerem Alışık yer aldı.

   Attilâ İlhan Bilim, Sanat ve Kültür Vakfı, düzenlediği Edebiyat Ödülleri ile Attilâ İlhan’ın her eserinde yansımaları bulunan ‘ulusal kültür bileşimini gerçekleştirme’ misyonuna layık olacak eserlerin desteklenmesini hedefliyor. Bunun yanı sıra Attilâ İlhan Bilim Sanat ve Kültür Vakfı bu ödüllerle, İlhan’ın hayattayken yaptığı gibi, ilk kitaplarıyla genç ve kadın yazarları teşvik etmeyi amaçlıyor.

**http://www.artfulliving.com.tr/gundem/attil-ilhan-edebiyat-odulleri-aciklandii-i-9096

TUĞRUL TANYOL

(14 Ocak 1953, İstanbul - )

Prof. Cahit Tanyol’un oğlu. Saint-Joseph ve Kabataş Erkek Lisesi’nde okudu. 1977 yılında Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nü bitirdi. 1980 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde doktorasını tamamladı. Marmara Üniversi­tesi’nde ve Yeditepe Üniversi­tesi’nde öğretim üyesi.

Türkiye Yazarlar Derneği (1995-96 dönemi ikinci başkan) ve PEN Yazarlar Derneği üyesidir.

Adnan Özer ve Haydar Ergülen’le “Üç Çiçek” (1983) ve Mehmet Müfit ve Metin Celal’le “Poetika” (1985) adlı şiir dergilerini çıkardı. Kitapları İspanyolca ve Hırvatça olarak da yayınlandı. 1995-1996 yıllarında Yazarlar Sendikası’nın 2. Başkanlığını, 2008 yılında İstanbul Uluslararası Şiir Festivali’nin kurucu direktörlüğünü yaptı.

İlk şiiri 1970 yılında Yeni İnsan dergisinde yayımlandı. Şiirleri, yazıları, çevirileri ve söyleşileri Ada, Akatalpa, Broy, Çoğul, E, Gösteri, Mühür, Oluşum, Poetika, Somut, Türk Dili, Türkiye Yazıları, Üç Çiçek, Var­lık, Yazko Edebiyat, Yeni İnsan vb. gibi dergi ve gazetelerde yayımlandı.

Ödülleri: 1980 yılında Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nin gençler arasında açtığı bir yarışmada Sanat Emeği dergisinin koymuş olduğu ödülü; “Ağustos Dehlizleri” adlı kita­bıyla 1985 Behçet Necatigil Şiir Ödülü’nü, “Gelecek Günlerin Şarabı” adlı kita­bıyla 2016 Metin Altıok Şiir Ödülü’nü ve 2016 Attilâ İlhan Şiir Ödülü'nü   kazandı.

Yapıtları:

Şiir Kitapları:

& Elinden Tutun Günü (1983, Üç Çiçek Yayınevi, İst., 69 s.)

& Ağustos Dehlizleri (1985, Çizgi Yayıncılık)

& Sudaki Ankâ (1990, Korsan Yayın, İst., 95 s.)

& Oda Müziği (1992, Telos Yayıncılık, İst., 61 s.)

& İhanet Perisinin Soğuk Sarayı (1995, Era Yayıncılık)

& Toplu Şiirler 1971 – 1995 (1997, YKY, İst., 261 s.; “Elinden Tutun Günü”, “Ağustos Deh­lizleri”, “Sudaki Ankâ”, “Oda Müziği” ve “İhanet Perisinin Soğuk Sarayı” adlı kitaplarının toplu basımı)

& Büyü Bitti (2000, YKY, İst., 62 s.)

& Her Şey Bir Mevsim (2006, YKY, İst., 63 s.)                       

& Yedi Kitaptan Seçtiklerim (2012, Mühür Kitaplığı, İst., 84 s.)

& Öncesi ve Sonrası (2012, YKY, İst., 86 s.)

& Gelecek Günlerin Şarabı (2015, YKY, İst., 84 s.)

& Toplu Şiirler 1971 –  2015 (2015, YKY, İst., 440 s.; “Elinden Tutun Günü”, “Ağustos Deh­lizleri”, “Sudaki Ankâ”, “Oda Müziği”, “İhanet Perisinin Soğuk Sarayı”, “Büyü Bitti”, “Her Şey Bir Mevsim”, “Öncesi ve Sonrası” ve “Gelecek Günlerin Şarabı”  adlı kitaplarının toplu basımı)

& Ansızın Yaz (2017, Kırmızı Kedi Yayınları, İst., 72 s.)

       Deneme Kitapları:

& Şiir Sanatı Sorunları (1985)

& İyi Şiir Koalisyonu (2015, Mühür Kitaplığı, İst., 262 s.)

       Hakkında Yazılan Kitaplar:

& Emel Koşar, Şiirin Soğuk Sarayında – Tuğrul Tanyol Hakkında Yazılar (2014, Mühür Kitaplığı, İst., 240 s.)

       Çevirileri:

& Nikos Kazancakis, Yeniden Çarmıha Gerilen İsa (1982)

& Gabriel Garcia Marquez, Kötü Saatte (1987)

& S. Guitry, Bir Üçkâğıtçının Anıları (1991)

& R. Mc Kane, Kahvehane Şiirleri (Selahattin Özpalapıyıklar’la birlikte, 1994, YKY, İst.)

& V. Aleixandre, Kılıçtan Keskin Dudaklar (1996)

       Kaynaklar:

A  Cumhuriyetten Günümüze Türk Şiiri Antolojisi Cilt 5 / Abdullah Özkan – Refik Durbaş / 1999, Boyut Dosya Yayınları, İst., s: 1048-1051