KENAN AKANSU

(15 Eylül 1923, Kadıköy / İstanbul - ) 

Şair. Deniz subayı Beykozlu Ahmet Cevat’ın oğludur. İlk ve ortaokulu Kadıköy’de okuduktan sonra Haydarpaşa Lisesi’ni bitirdi. İÜEF Coğrafya Bölümü’nün son sınıfından ayrıldı. İstanbul Vakıflar Başmüdürlüğü'nde çalıştı, 1971‘de emekli oldu. Fethiye Kansu ile evliydi. Erdem adını verdikleri çocukları ölünce sekiz aylık bir çocuğu evlat edindiler. 2004'te evlatlıklarının zoruyla Kadıköy'deki dairesini satıp Didim'de kiraladıkları eve taşındı. Parasızlık ve yaşadığı güçlükler nedeniyle eşiyle birlikte Söke Huzurevi'ne yerleştirildi. 

Doğan Kardeş dergisinde çocuk şiirleri yayımlandı (1947-48). Şiirleri Çağrı, Çocuk Yuvası, Denge, Eflatun, Güvercin, Kadın, Öğretmen, Petek, Sanat Dünyası, Şairler Yaprağı, Tarla, Türk Basın Birliği, Türk Dili, Yelken, Yenilik, Varlık, Zeren gibi dergilerde yayımlandı. Şiirlerinin yanı sıra güfte de yazdı. Televizyon reklamlarında oynadı.

Yapıtları: Şiir: *Yanık Türkü, Durum, İst.: 1959 *Çocuk Bahçesi, Çocuk şiirleri, Sanat B., İst.: 1961 *Zeytin Gözlüm, Çınar Mtb., İst.: 1965 *Buruk Yaşantı, Halk B., İst.: 1968 *Mutluluk Beni Arasın, Minnetoğlu, İst.: 1976 *Akansu’dan Damlalar, seçme şiirler, Ufuk Mtb., ?, 1986 *Onar Damla, 1994. 

Antoloji: *Çocuk Dünyası, 1963. 

Kaynaklar: “Akansu, Kenan”, TDEA, I, 85; Karaalioğlu, 29; TBEA, c. I, 2001, 42; Nevzat Çalıkuşu, Ihlamur, S. 44, Temmuz 2016.

PANAYOT ABACI

ABACI, PANAYOT / (23 Aralık 1923, İstanbul – 27 Temmuz 2015, İstanbul)

Müzik yazarı, çevirmen, viyola sanatçısı. Galata Kuledibi’nde, Kölemen Çıkmazı’nda doğdu.  Babası tüccar bir terzi, annesi İstanbullu bir öğretmendir. Aile, İstanbul’a Konya’dan gelmiş, akrabalarının 1923’te mübadele ile Yunanistan’a göç etmelerine rağmen, babası İstanbul’da kalmayı tercih etmiştir. İstanbul’da Zoğrafyon Lisesi’nden mezun oldu. İÜEF Felsefe Bölümü ve İstanbul Belediyesi Konservatuvarı’nda öğrenim gördü. İstanbul Belediyesi Konservatuvarı’nda Seyfettin Asal’ın öğrencisiydi. Konservatuvarın viyola bölümünü bitirdi. 1944’te kurulan Belediye Konservatuvarı Yaylı Çalgılar Topluluğu’nun ilk kemancısıydı. Şehir Orkestrası’nın kurucu müzisyenleri arasında yer aldı. İstanbul Şehir Orkestrası, İstanbul Oda Orkestrası, İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası ve İstanbul Devlet Opera ve Balesi’nde emekli olana kadar viyola sanatçısı olarak çalıştı. 1946’da kurulan İstanbul Filarmoni Derneği’nin ilk üyelerindendi. İstanbul’da yaşadı; evli, iki çocuk babasıydı.

27 Temmuz’da, uzun süredir tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi. Cenazesi, 29 Temmuz Çarşamba günü Arnavutköy Aya Strati Taksiarhi Rum Ortodoks Kilisesi’nden kaldırıldı ve Arnavutköy Rum Mezarlığı’nda defnedildi.

1954’te Rumca edebiyat dergisi Pirsus’u (Ekim 1954-Eylül 1962, 93 sayı) çıkarmaya başlayarak atıldığı yayıncılık hayatını, 1961’de yayımına başladığı Orkestra adlı aylık müzik dergisini yaşamını yitirene kadar sürdürdü. Aziz Nesin’in Halk Üniversitesi’nde Yunan Dili ve Edebiyatı dersleri verdi. İstanbul Filarmoni Derneği, İstanbul Filarmoni Vakfı ve Atatürk Kültür Merkezi Derneği’nde görev aldı. Haftalık Pirsos gazetesinde dokuz yıl yazdı. Panayot Abacı, yazılarını kitaplaştırmadı. Yönetmenliğini Atilla Tokatlı’nın yaptığı, başrollerinde Neriman Köksal, Ulvi Uraz ve Kenan Pars’ın yer aldığı, 1964 tarihli ‘Gel Buluşalım’ filminde yapımcı olarak yer aldı.

Ödül: Yıldırım Keskin’in “Aklı Başında Bir Adam” adlı oyununun Yunancaya çevirisiyle 1981’de Corinth Festivali’nde En İyi Tercüme Oyun Ödülü'nü; Aziz Nesin’in, “Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz” adlı yapıtının Yunancaya çevirisiyle, 1993'te Yunan Çevirmenler Derneği’nin En İyi Roman Çeviri Ödülü’nü aldı.

Pirsos Dergisi Hakkında Yazılan Tezler: Sonia Baimpourntidou, "Pirsos dergisi üzerine bir inceleme", YLT, Dan.: Doç. Dr. Seval Şahin Gümüş, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üni. SBE, Türk Dili ve Edebiyatı ABD, İst.: 2018, 272 s.

Yapıtları: Çeviri: Türkçeden Yunancaya çevirdiği eserler: Aziz Nesin, Ajan OX-13 / Ο μυστικός Πρακτορας ΟΧ-13 Αντιπαράλληλα, Antiparallila, 1978 *Aziz Nesin, Deliler Boşandı / Οι τρελοί δραπέτευσαν, Έκδοση Ορίζοντες, Orizontes, 1980 *Aziz Nesin, Zübük / Ζουμπούκ, Κέδρος, Kedros, 1983 *Aziz Nesin, Tek Yol / Ο μόνος δρόμος, Έκδοση: Ελληνικές Εκδόσεις, Ellinikes Ekdoseis, 1985 *Aziz Nesin, Kazan Töreni / Η τελετή του καζανιού, Έκδοση Ορίζοντες, Orizontes,1986 *Aziz Nesin, Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz / Ο Ζήσης και ζει και δε ζει, Έκδοση: Δωρικός, Dorikos, 1991 *Aziz Nesin, Böyle Gelmiş Böyle Gitmez/ Έτσι ήρθαν τα πράματα μα έτσι δεθαπάνε Ι-ΙΙ, Έκδοση Θεμέλιο, Themelio, 1995 *Yaşar Kemal, Deniz Küstü / Θυμωμένη θάλασσα, Έκδοση Θεμέλιο, Themelio, 1995 *Yaşar Kemal, Kuşlar da Gitti / Φύγανε και τα πουλιά, Έκδοση Θεμέλιο, Themelio, 1995 *Yaşar Kemal, Akçasazın Ağaları / Οι αγάδες του Ακτσάσαζ, Έκδοση Θεμέλιο, Themelio, 1998 *Yaşar Kemal, Bir Ada Hikâyesi/ Η ιστορία ενός νησιού, Έκδοση Θεμέλιο, Themelio, 1999 *Sabahattin Ali, İçimizdeki Şeytan/ Το δαιμονικόμας, Έκδοση Ωκεανίδα, Okeanida, 1986 *Ceyhun Demirtaş, Cadı Fırtınası / Η στρίγγλα καταιγίδα, ελληνικές Εκδόσεις, Ellinikes Ekdoseis, 1985 *Orhan Pamuk, Sessiz Ev / Το σπίτιτης σιωπής, Έκδοσεις Πατακη 1995 και Ωκεανίδα, Ekdoseis Pataki, 1995; Okeanida, 2008 *Kemal Anadol, Büyük Ayrılık / Ο μεγάλος χωρισμός, Θεμέλιο, Themelio, 2007 *Rıfat Ilgaz, Karartma Geceleri / Νύχτες συσκότισης, Έκδοση Θεμέλιο, Themelio, 1992 *Mehmed Uzun, Aşk Gibi Aydınlık Ömür Gibi Karanlık / Το φέγγος και το σκοτάδι, Υπόέκδοση Δωρικός, Dorikos, ?

Türkçeden Yunancaya çevirdiği tiyatro eserleri: *Aziz Nesin, Hadi Öldürsene Canikom / Άντε ψυχούλα μου σκότωσέ με, Selanik Triandria Halk Tiyatrosu’nda sahnelendi, 2008 *Nazım Hikmet, Unutulan Adam / Ο άνθρωπος που ξεχάστηκε, Volos Erineos Tiyatrosu’nda sahnelendi, 2002 *Tuncer Cücenoğlu, Çıkmaz Sokak / Ο κρυφός δρόμος, Atina Kesariani Halk Tiyatrosu’nda sahnelendi. *Güngör Dilmen, Canlı Maymun Lokantası / Εστιατόριο ο Ζωντανός Πίθηκος, *Yıldırım Keskin, Aklı Başında Bir Adam / Ένας βαθυστόχαστος άνθρωπος, İstanbul Üniversitesi’nin Yunan öğrencileri tarafından Korint Festivali’nde sahnelendi.

Yunancadan Türkçeye çevirdiği eserler: *Nikiforos Vrettakos, Savaş Hazırlığı / Προετοιμασία πολέμου, (A. Kadir ile birlikte), İst.: Yazko, 1983 *Nikos Svoronos, Çağdaş Hellen-Yunan Tarihine Bakış / Επισκόπηση Νεο ελληνικής Ιστορίας, İst.: Belge, 1988 *Antonis Samarakis, Tehlike Çanı / Σήμα κινδύνου, İst.: Can, 1991 *Thanasis Valtinos, Ağız Dalaşı / Φτερά μπεκάτσας, İst.: Çınar, 1993 *Nikos Temelis, Arayış / Αναζήτηση, İst.: Doğan Kitap, 1998 *Dido Sotiriyu, Buyruk / Εντολή, İst.: Belge, 1999 *Petros Markaris, Gece Bülteni / Νυχτερινό δελτίο, İst.: Doğan Kitap, 2000 *Nikiforos Vrettakos, Boranla Gelen / Το αγρίμι, İst.: Can, 2004 *Dimitra Sotiri-Petrula, Anan Nerede Ulan / Πού ‘ναι η μάνα σου μωρή, İst.: Pencere, 2005 *Tasos Livaditis, Bir Yel Esiyor Dünya Kavşaklarında / Φυσάει στα σταυρο δρόμια του κόσμου, İst.: Evrensel, 2006

Yunancadan Türkçeye çevirdiği tiyatro eserleri: *Yakovos Kampanellis, Baba Savaş / Ο μπαμπάς ο πόλεμος, İst.: Mitos-Boyut, 1994; Ankara Devlet Tiyatrosu’nda sahnelendi ve çevirisiyle Devlet Çeviri Ödülü’nü aldı. *Yakovos Kampanellis, Odisea Evine Dön / Οδυσσέα γύρισε σπίτι, İst.: Mitos-Boyut, 2001; Ankara Devlet Tiyatrosu’nda sahnelendi. *Yakovos Kampanellis, Harikalar Avlusu / Η αυλή των θαυμάτων, İst.: Mitos-Boyut, 2002 *Yakovos Kampanellis, Yol İçerden Geçer / Ο δρόμος περνάει από μέσα, İst.: Mitos-Boyut, 2002 *Grigorios Ksenopulos, Günaha Çağrı / Ο πειρασμός, İst.: Pencere, 2005 *Menelaos Lundemis, Şimşekler Çakarken / Οι κεραυνοί ξεσπούν, İst.: Pencere, ? *Dimitri Psathas, Yalancı Aranıyor ve Dangalak / Ζητείται ψεύτης, İst.: Pencere, 2005; ilk kez Ankara Devlet Tiyatrosu’nda, sonra Antalya Devlet Tiyatrosu’nda ve Ankara Özel Tiyatro Ekin’de sahnelendi.

Kaynaklar: Ahmet Say, “Panayot Abacı’nın Ardından”, Evrensel, 31 Temmuz 2015; Oral Çalışlar, "Panayot Abacı…", Radikal, 28 Temmuz 2015; Deniz Kavukçuoğlu, "Panayot Abacı'yı Yitirdik", Cumhuriyet, 29 Temmuz 2015; Hayati Asılyazıcı, "Dünyaya Açılan Bir Kültür Köprüsüydü Panayot Abacı", Aydınlık, 2 Ağustos 2015; Sonia Baimpourntidou, "Pirsos Dergisi Üzerine Bir İnceleme", YLT, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üni. SBE, Türk Dili ve Edebiyatı ABD, İst.: 2018.

.Yayına Hazırlayan: Şükrü Kırkağaç

20 Ocak 2025 tarihinde güncellendi.

BEDROS ZOBYAN

(1923, Ortaköy / İstanbul -2004, Toronto / Kanada )

İlkokulu Ortaköy'deki Tarkmançats Okulu'nda okudu. Daha sonra Galata'daki Getronagan Lisesi'nden mezun oldu. Yüksek öğrenimini İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü'nde aldı. 1950'de, günlük Ermenice Marmara gazetesinin sahibi ve başyazarı olan kayınpederi Suren Şamlıyan hayatını kaybedince, gazetenin idaresini üstlendi. 1967'de Kanada'ya göç edene dek bu görevi sürdürdü. Gazeteciliğin yanı sıra asıl mesleği olan mimarlığı da yürüttü. 1964 yılının mayıs ayında İstanbul'da tanıştığı, ailesi Bitlis'ten Amerika'ya göçen William Saroyan'la, Bitlis'e doğru yaptığı gezileri ve anılarını anlatan kitabı Tebi Bitlis William Saroyani Hed (William Saroyan ile Bitlis'e Doğru) adlı kitabı Aras Yayıncılıktan çıktı. 1958'de istimlak edilen Galata Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi'nden geriye kalan küçük bir arsa üzerinde bugün de kullanılan kilisenin mimarlığını yaptı. Kanada'da yaşadığı sırada Marmara'ya ve dünyanın farklı yerlerindeki Ermenice süreli yayınlara katkıda bulunmayı sürdürdü. 2004'te Toronto'da hayatını kaybetti.

Yapıtları:

      Anı Kitapları:

& Tebi Bitlis William Saroyani Hed (Ermenice, 2003, Aras Yayıncılık, İst., 380 s.)  

Kaynaklar:

A  https://www.arasyayincilik.com/tr/yazarlar/bedros-zobyan/16

M. İSKENDER ÖZTURANLI

(26 Ocak 1923, Söke / Aydın – 31 Ağustos 2008, Urla / İzmir)

      

       Yazar, avukat.  Tam adı Mehmet İskender Özturanlı. 1946 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi.  1949 yılında İzmir’de avukatlık yapmaya başladı. “Hür fikirleri yayma cemiyeti” İzmir Örgütünün kurucuları arasında yer aldı. 1970 yılında İzmir Barosu Başkanlığına seçildi. Özellikle 12 Mart 1971’den sonra zamanın iktidarına ve özgürlükleri kısıtlayan anayasa değişikliklerine karşı çıktı. Ülkemizde hukukun üstünlüğü ve hukuk devletinin egemen olması yolunda çaba harcadı.  1978-1980 yılları arasında Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu Başkanlığını üstlendi. 1990 yılında İzmir Atatürkçü Düşünce Derneği’ni kurdu ve uzun süre bu derneğin başkanlığını yürüttü.  1983 yılına değin kapatılan Atatürk’ün kurduğu “Türk Dil Kurumu”nun üyesiydi. Kurumun kapatılmasından sonra kurulan “Dil Derneği”nin kurucuları arasında görev aldı. Urla’da yaşadı. 30 Ağustos 2008 tarihinde öldü, Urla İskele Mezarlığı’na defnedildi

       Yazıları, eleştirileri, denemeleri Cumhuriyet, Çağdaş Türk Dili, Demokrat İzmir, Ege Ekspres, Milliyet, Müdafaa-i Hukuk, Sabah Postası, Sanat Çevresi, Türk Dili, Varlık, Vatan, Yeni Asır, Yeni Ortam vb. gibi dergi ve gazetelerde yayımlandı.

Yapıtları:

       Araştırma, İnceleme Kitapları:

& Laik Devlet ve Sarıklı Siyaset (2002, Toplumsal Dönüşüm Yayınları, 294 s.) 

& Türkiye ve Atatürkiye (2002, Toplumsal Dönüşüm Yayınları, 272 s.) 

& İnsanlığın Serüveni  (2003, Toplumsal Dönüşüm Yayınları, 238 s.) 

& Savaşı Atatürk Kazanacak (2004, Toplumsal Dönüşüm Yayınları, 416 s.) 

& Büyük Hukukçuklar (2004, Toplumsal Dönüşüm Yayınları, 144 s.) 

& Nerdesin Ey Atatürk (Toplumsal Dönüşüm Yayınları, 280 s.) 

& Bombalı Demokrasinin İflası (2006, Toplumsal Dönüşüm Yayınları, 320 s.) 

& Devler ve Cüceler (2006, Toplumsal Dönüşüm Yayınları, 320 s.) 

& Türkiye'de Laikliğin Serüveni (2007, Toplumsal Dönüşüm Yayınları, 437 s.) 

       Anı Kitapları:

&  Denizden Bir Avuç Su (2008, Toplumsal Dönüşüm Yayınları) 

       

MEHMET DELİGÖNÜL

(1923, Kahramanmaraş - )

       Ozan, eğitimci. İlk ve ortaöğrenimini Kahramanmaraş ve Adana'da, yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde tamamladı. Maraş, Kastamonu, Yozgat liselerinde edebiyat öğretmenliği ve yöneticilik yaptı. 1957-1958 yıllarında MEB Talim ve Terbiye Dairesi Raportörlüğü, 1958-1960 yılları arasında, Yüksek Öğretim Şube Müdürlüğü, müfettişlik, Talim ve Terbiye Dairesi üyeliği gibi görevlerde bulundu. Maraş Lisesi’nde öğretmenlik yaparken okul adına “Ardıç” dergisini çıkardı.

       Şiirlerini “Yalnız” (1945, Milli Eğitim Mecmuası) adlı kitapta topladı. ‘’Şiirlerde Atatürk (1963)’’adlı antoloji hazırladı.

Kaynaklar:

A  http://sutcuimam.org/mehmet-deligonul-d-1923/

A  http://kahramanmaraslisairleryazarlar.blogspot.com.tr/2014/07/mehmet-deligonul.html

DURDU MEHMET YOKSUL

(1923, Kahramanmaraş - 2012)

       İlkokulu bitirdikten sonra eğitimine devam edemedi. Halk şiiri tarzında yazmış olduğu şiirleri çeşitli gazete ve dergilerde yayınlandı. Çağdaşı ozanlarla atışmalara katıldı. Şiirlerinde "Yoksul" ve "Mahfuzî" mahlaslarını kullandı.

       Hakkında yazılan "Âşık Durdu Mehmet Yoksul (Âşık Mahfuzî) Hayatı ve Şiirleri" adıyla kitap vardır.