24 Haziran 2020 Çarşamba

ÖZBAHÇE, OSMAN


(1 Ocak 1971, Konya -) 

Şair, yazar. Ömer Çiğdeli, Cahit Cem, Ömer Bayram imzalarını da kullandı. Yeter Hanım ile çiftçi Mustafa Özbahçe’nin oğlu. 1986'da Ilgın İmam Hatip Lisesi'ni, 1991'de AÜ İlahiyat Fakültesi'ni bitirdi.. 1992’den beri öğretmen. Kökler dergisinin yayın yönetmenliğini yaptı (12 sayı, 2003-2006), Hakan Şarkdemir ve Serkan Işın’la Karagöz dergisini çıkardı. İstiklal Marşı Derneği (İMDER) üyesi. Ankara’da yaşıyor; evli, iki çocuğu var. 
İlk şiiri “Güz Alazında Uçuşan Kar Beyazlığı I-II” Mart 1990'da Yeni Taşova gazetesinin eki Kültür Edebiyat’ta çıktı. Şiir, yazı ve söyleşileri Atlılar, Ayane, Bumerang, Çerağ, Dergâh, Diyanet, Edebiyat Ortamı, Hece, Huruç, İkindi Yazıları, İktibas, İslâmiyat, Karagöz, Kayıtlar, Kitap Haber, Kökler, Milli Gazete, Memleket Dergi, Metafor, Mostar, Okuntu, Tutanak, Ülke, Yalnız Ardıç, Yarın Edebiyat, Yedi İklim, Yeni Şafak, Yeni Şafak Kitap, Zaman gibi dergi ve gazeteler ile 40ikindi.com, zinhar.com gibi internet sitesinde yayımlandı. 
Ödül: Kural Dışı ile 2007 TYB Eleştiri Ödülü. 
Yapıtları: Şiir: *Uzun Yürekli Nehir, Hece, Ank.: 1999 *Düşmanlık, Şule, İst.: 2004 *Kral, Ebabil, Ank.: 2008 *Türkiye Kitabı, Ebabil, Ank.: 2012 *Dogma, Ebabil, Ank.: 2019.
Deneme-Eleştiri: *Sağlam Şiir, Ebabil, Ank.: 2006 *Kural Dışı, Ebabil, Ank. :2007 *Modern Şiirimizin Kökleri, Ebabil, Ank.: 2008 *Analiz, Ebabil, Ank.: 2013 *İkinci Yeninin Doğuşu, Ebabil, Ank.: 2018.
Söyleşi: *Görevimiz Tehlike, Haz. Atilla Mülayim, Atlas, Ank.: 2018.
Biyografi: *Çağının Mimarı Mimar Sinan, 2003.
Çocuk Kitabı: *Kitabımı Öğreniyorum, 2005.
Yayına Hazırladığı Kitaplar: (Editör olarak) *Türkiye Kültür ve Sanat Yıllığı 2011, TYB, Ank.: 2011 *Türkiye Kültür ve Sanat Yıllığı 2012, TYB, Ank.: 2012 *Türkiye Kültür ve Sanat Yıllığı 2013, TYB, Ank.: 2013 *Türkiye Kültür ve Sanat Yıllığı 2014, TYB, Ank.: 2014 *Türkiye Kültür ve Sanat Yıllığı 2015, TYB, Ank.: 2015 *Türkiye Kültür ve Sanat Yıllığı 2016, TYB, Ank.: 2016 *Türkiye Kültür ve Sanat Yıllığı 2017, TYB, Ank.: 2017 *Türkiye Kültür ve Sanat Yıllığı 2018, TYB, Ank.: *Türkiye Kültür ve Sanat Yıllığı 2019, TYB, Ank.: 2019 *Türkiye Kültür ve Sanat Yıllığı 2020, TYB, Ank.: 2020.
Kaynaklar: İbrahim Demirci, "Uzun Yürekli Nehrin Kıyısında", Yeni Şafak, 6 Temmuz 1999; İhsan Deniz, “Uzun Yürekli Nehir Nereye Nasıl Akıyor?”, Yeni Şafak, 25 Ağustos 1999; Ali K. Metin, "Trajiğin Girdabındaki Uzun Yürekli Nehir", Dergâh, Aralık 1999; Mustafa Aydoğan, "Albüm ve Çerçeve", Hece, Ocak 2000; Alâeddin Özdenören, “Uzun Yürekli Nehir”, Ay Vakti, S. 8, Mart 2001; Şeref Bilsel, "Dikkat At Çıkabilir!", Kaşgar, Temmuz-Ağustos 2002; Kemal Sayar, "Paul Celan’ı Neden Okumalıyız?", Dergâh, Ağustos 2002; Mehmet Aycı, "Penceresiz Kuleden Ufka Nasıl Bakılır", Dergâh, Eylül 2002; Hüseyin Ferhad, "Şiiri Anlamak İçin Hissetmek Gerekli", Dergâh, Ekim 2002; Ahmet Murat, "Oldu mu Şimdi Osman Özbahçe?", Dergâh, Kasım 2002; Alâeddin Özdenören, "Nehre Bakan Dağlardan: Osman Özbahçe’nin Uzun Yürekli Nehir’i ve Uzak Çiçek", Hece, Aralık 2002; Esra Kocaman, "Osman Özbahçe: Bu Şiiri Okumadan Ölmeyin", Atlılar, Ocak-Şubat 2005; İbrahim Demirci, “Kral’ın Şairi”, Memleket, 25 Temmuz 2006; Haydar Ergülen, “Şairin Yazısı”, Radikal Kitap, S. 315, 30 Mart 2007. 

18 Haziran 2020 Perşembe

BANU GÜRSALER SYVERTSEN


(1956, İzmir - )

Çocukluk ve ilkgençlik yılları İstanbul’da geçti. Boğaziçi Üniversitesi’nde Sosyoloji lisansüstü programını bitirdikten sonra, eğitimine Oslo’da devam etmek üzere 1981'de Norveç’e yerleşti. Norveç Radyo Televizyon Kurumu Türkçe Yayın Servisi’nde 14 yıl radyo haber, kültür ve çocuk programları yapımcısı ve sunucusu olarak görev yaptı. Norveç Radyosu ikinci kanalında 1997'de yayınlanan ve Norveçlilere Türkçe öğretmeyi hedefleyen 16 dizilik "Merhaba" adlı radyo programında ikinci yapımcı, araştırmacı, skeç yazarı, sunucu ve oyunculuk görevlerini üstlendi. Radyoda Türkçe yayınların faaliyetinin bitirilmesi üzerine aldığı televizyon eğitimini takiben Norveç’te yaşayan çeşitli dil ve kültürlerden göçmenleri olumlu yanlarıyla tanıtmayı hedefleyen Migrapolis adlı TV programında yapımcılık ve sunuculuk yaptı. Nâzım Hikmet ve Sevim Burak’ın iki yapıtını çevirip televizyona ve sahneye uyarladı. 1991'den bu yana Norveççeden Türkçeye çeviriler yapıyor. 1981'den bu yana Oslo’da yaşıyor.
Yapıtları: Çeviri: *Ingvar Ambjörnsen, Beyaz Zenciler, Ayrıntı, İsst.: 1991 *Knut Hamsun-H.C.Andersen, İstanbul’da İki İskandinav Seyyah, YKY, İst.: 1993 *Ingvar Ambjörnsen, Tavandaki Kukla, Ayrıntı, İst.: 2010 *Levi Henriksen, Kar Yağacak, YKY, İst.: 2012 *Selma Lonning Aaro, Elvira Madigan'ın Kayıp Parmağı, Dedalus, İst.: 2013 *Per Peterson, Reddediyorum, Metis, İst.: 2013 *Ingvar Ambjörnsen, İnsan Postuna Bürünmüş Köpek, Ayrıntı, İst.: 2013 *Margit Walso, Sevgili Voltaire, Epsilon, İst.: 2014 *Axel Jensen, İkarus, Dedalus, İst.: 2015 *Ingvar Ambjörnsen, Gece Gündüzü Düşlüyor, Ayrıntı, İst.: 2016 *Hilde Ostby, Aşk ve Özlem Ansiklopedisi, Beyaz Baykuş, İst.: 2017 *Dag Solstad, Mahcubiyet ve Haysiyet, YKY, İst.: 2018 *Hedvig Montgomery, Anne Baba Sihri, Domingo, İst.: 2019 *Per Peterson, Benim Durumumdaki Erkekler, Metis, İst.: 2020. *Dag Solstad, Lise Öğretmeni Pedersen’in Ülkemize Musallat Olan Büyük Siyasi Uyanışa Dair Anlatısı, YKY, İst.: 2020.
Kaynaklar: YKY internet sitesi, erişim tarihi: 18 Haziran 2020.

HECE DENEME ÖZEL SAYISI

Hece Yayınları, başlangıcından bu yana yayımladığı bini aşkın kitap, 284. sayısına ulaşan Hece ve 99. sayısı yayımlanan Heceöykü dergilerinin yanında, her biri büyük bir emek, çaba ve sorumluluk bilincinin ürünü olan, kapsamlı ve nitelikli özel sayı geleneğini sürdürüyor ve 40. özel sayı olarak Türk Edebiyatında Deneme Özel Sayısı’nı Haziran 2020’nin ilk günlerinde okuyucusuyla buluşturuyor.

Rasim Özdenören’in öncülüğü ve Ali Karaçalı’nın editörlüğünde 122 yazar ve akademisyenin katkı verdiği 944 sayfalık bu anıtsal özel sayı öncelikle Türk edebiyatında edebî bir tür olarak Deneme’nin ‘bilançosunu çıkarma’yı, başlangıcından bu yana deneme alanında ortaya konulan emeğin topluca görülmesini, adları denemeyle anılan yazarların yakın okumalarla görünür kılınmasını, bilgi ve bilinç düzeyine taşınmasını hedefliyor.

Türk edebiyatında ilk kez bu denli kapsamlı ve yoğun bir emekle ortaya konulan Türk Edebiyatında Deneme Özel Sayısı, denemeye ilişkin geniş ve çok yönlü bir okuma evreni ve açı çeşitliliği sunuyor.

Bu özel sayıda, bir edebî tür olarak denemenin ne olduğu, doğuşu, Batı’daki ilk örnekleri, Türk edebiyatı tarihinde ve günümüzde denemenin nasıl bir seyir izlediği; türün kendi içindeki ivme, yönseme ve uzanımları; diğer türlerle ilişkisi, etkisi, ayrımı ve edebiyatımızda türe katkılarıyla öne çıkan, adları denemeyle birlikte anılan yazarların hem yazınsal bir tür olarak denemeye hem de edebiyat ve düşünce hayatımıza katkıları yakın okumalarla irdelenirken; aynı zamanda toplumun fikir öncüleri olan yazarların düşünce dünyaları üzerinden ülkemizde son yüzyılda yaşanan zihnî dönüşüm ve parçalanmaların, toplumsal ayrışma ve kırılmaların -cumhuriyet, modernleşme, batılılaşma, yerli düşünce vb.- kavramlar üzerinden de yeniden okunup değerlendirildiği, bir yönüyle Türkiye’nin düşünce haritasının bilinç düzlemine taşındığı kapsayıcı ve kuşatıcı bir bakış açısıyla ele alınıyor.

Rasim Özdenören’in yazısında da değindiği gibi “edebiyatın pervasız ve yaramaz türü” olarak da anılan ve okuyucuyla doğrudan ve sıcak bir ilgi kuran deneme, hangi türde yazarsa yazsın yazarların büyük çoğunluğunun kayıtsız kalmadığı bir tür olmuştur. Buna rağmen okuyucuda bulduğu karşılığı edebî kamuda bulamayan deneme türü ilk kez bu denli geniş bir çerçevede ele alınarak edebî kamunun ilgisine sunuluyor.

Edebiyatla ilgilenen genel okurdan başlayarak araştırmacı, akademisyen ve üniversiteler için bir başvuru kaynağı olacak Türk Edebiyatında Dememe Özel Sayısı’nın içeriğinde yer alan ana başlıklar ve yazarlarımızdan bazılarının isimleri şunlardır:

Edebî Bir Tür Olarak Deneme bölümünde: Ahmet İnam, Arif Ay, İbrahim Demirci, Yavuz Demir, Turan Karataş, Ersin Nazif Gürdoğan ve Bilgin Güngör; Dünden Bugüne Deneme bölümünde: İbrahim Demirci, Gürsel Aytaç, Mehmet Sümer, Birsen Karaca, Selma Baş, Dursun Ali Tökel, Kudret Ayşe Yılmaz, Yunus Balcı ve Vural Kaya; Denemenin Sınırları bölümünde: İsa Koyuncu, Vefa Taşdelen, Oğuz Demiralp, Kurtuluş Kayalı ve İsmail Karakurt yazarken Soruşturma bölümünde on beş yazarımızın denemeye ilişkin görüşleri ile Türk edebiyatında deneme yazarlarının ele alındığı Yakın Okuma bölümünde doksan yazarla ilgili doksan iki yazı yer aldı. Türkçede Deneme Üzerine Yapılan Çalışmalar bölümünü İbrahim Veli Süzer, Bibliyografya bölümünü ise Kemal Temizer hazırladı.

15 Haziran 2020 Pazartesi

NURULLAH ÇETİN

 
(2 Mart 1964, Kuşu kasabası, Simav /Kütahya - )

Yazar, akademisyen. İlköğrenimini 1974’te Kuşu kasabasında, orta öğrenimini 1980’de Manisa'nın Demirci ilçesinde tamamladı. 1985’te AÜ DTCF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi ve 1986’da aynı anabilim dalında araştırma görevlisi oldu. 1988'de yüksek lisansını, 1995'te doktorasını tamamladı. Doç. Dr. İsmail Parlatır'ın yönetiminde hazırladığı yüksek lisans tezinin konusu "Tanzimat'tan Fuat Köprülü'ye Kadar Bizde Edebiyat Tarihçiliği" (AÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ank.: 1988), Prof. Dr. Olcay Önertoy'un yönetiminde hazırladığı doktora tezinin konusu ise "Behçet Necatigil, Hayatı-Sanatı ve Eserleri"dir (AÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ank.: 1995). Askerliğini 1996-1997 yılları arasında Şırnak 23. Jandarma Sınır Tümen Komutanlığı'nda yaptı. 1997’de AÜ DTCF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'ne Yardımcı Doçent olarak atandı. 1998’de 2547 sayılı kanunun değişik 39. maddesi gereğince Londra Üniversitesi'ne bağlı School of Oriental and African Studies (SOAS)'de "Mustafa Kemâl Atatürk Fellowship" Programları çerçevesinde Türk dili ve edebiyatı dersleri vermek üzere misafir öğretim üyesi olarak görevlendirildi. Bu görevi 31 Ağustos 2000 tarihinde sona erdi. 2002'de aynı üniversitede (Londra Üniversitesi) tekrar görevlendirildi. 1999’da Doçent unvanını aldı ve Mart 2000 tarihinde de Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde Doçentlik kadrosuna atandı. 2005’te Profesör unvanını aldı Hâlen Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde öğretim üyesi olarak bu görevine devam etmektedir. Ankara'da yaşıyor.
Yazı, deneme ve söyleşileri, Akpınar, AÜ Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Ayane, Bizim Külliye, Dergâh, Dergi Yansıma, Devlet, Edebiyat Ortamı, Edebiyat Otağı, Esin Sanat, Genç Yaklaşım/ Genç Yorum, Hece, Hece Öykü, İkindi Yağmuru, Journal of Turkish Studies Türklük Bilgisi Araştırmaları, Lise Defteri, Mektup, Millî Kültür, OTAM (Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi), Toplam, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türkoloji, Yavuzlar, Yeni Mesaj, Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, Yeniden Serdengeçti, Zafer  gibi  dergilerde yayımlandı.
Yapıtları: İnceleme: *Behçet Necatigil, Hayatı, Sanatı ve Eserleri, KB, Ank.: 1997 *Genç Kalemler Dergisi, İsmail Parlatır ile birlikte, TDK, Ank.: 1999 *Şiir Çözümleme Yöntemi, Kendi yayını, Ank.: 2004 *Roman Çözümleme Yöntemi, Kendi yayını, Ank.: 2004 *Yeni Türk Şairinin "Yusuf ile Züleyha Hikâyesi" Duyarlığı, Hece, Ank.: 2004 *Yeni Türk Şiirinde Geleneğin İzleri, Hece, Ank.: 2004 *Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinde Rubaî, Hece, Ank.: 2004 *Türk Şiirinde Fatih Sultan Mehmet ve İstanbul'un Fethi, İBB, İst.: 2005 *Takma (Müstear) İsimler Sözlüğü, 2006 *Milletleşme Sürecimizde Yahya Kemal Aydınlanması, 2008 *Şiir Tahlilleri I, 2008 *Millî Doğruluş Yeniden, 2010 *Edebiyat ve Bilinç, 2010 *İstiklal Marşımızı Anlamak, 2010 *Mankurtluk Külahı, Berikan, Ank.: 2011 *Tanzimat'tan Bugüne Yeni Türk Edebiyatı Şiir Çözümlemeleri, Ramazan Gülendam ve Mehmet Narlı ile birlikte, Kesit, İst.: 2011 *Emperyalizme Direnen Türk: Mehmet Âkif Ersoy, Akçağ, Ank.: 2012 *Edebiyat İncelemeleri, 2012 *Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Kadar Bizde Türk Edebiyatı Tarihleri, 2012 *Kimliğimizi Yeniden İnşa, Akçağ, Ank.: 2012 *Kendini ve Allah’ı Arayan Adam: Necip Fazıl, Akçağ, Ank.: 2012 *Nesir Türleri, Akçağ, Ank.: 2012 *Şiir İncelemeleri, 2012 *Şiir Tahlilleri 2, Akçağ, Ank.: 2012 *Yahya Kemal Kitabı, Akçağ, Ank.: 2012 *İnsan Hata Yapar, Akçağ, Ank.: 2012 *Türk’e Oryantalist Kuşatma, Berikan, Ank.: 2014 *Türk-İslam Medeniyeti, Akçağ, Ank.: 2014 *Millî Kültür Davası, Akçağ, Ank.: 2014 *Etnik Siyaset ve Alevilik, 2014 *Tahsin Nahit, Ahmet Vefa ve Şiirleri, Akçağ, Ank.: 2014 *Namık Kemal Renan Müdafaanamesi, 2014 *Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı, Nobel Akademik Yay., 2016 *İkinci Abdülhamit Dönemi Türk Edebiyatı, Nobel Akademik Yay., 2016 *İstiklalci Türk Yürüyüşü, 2016 *Andımız ve Gençliğe Hitabeyi Anlamak, Umay, 2017 *Türk Sorunu, Umay, 2017 *Türk Hikâyesi Tahlilleri, Nobel Akademik, 2017 *Bayraklaşan Şair: Arif Nihat Asya, Ebabil, 2017 *Çanakkale Savaşları ve Mehmet Akif, Atlas, 2017 *Türkmeneli Türklüğü, Atlas, 2017 *Türk Romanı Tahlilleri I, Akçağ, Ank.: 2017 *Gerçek Hikayelerle İstiklal Marşımız, Akçağ, Ank.: 2017 *İslâmcı Türk Yürüyüşü, Umay, 2017 *Türk Edebiyatı Okumaları, Akçağ, Ank.: 2017 *Amerikan İslamcılığı, Yade, 2018 *Vatan Namustur, Yade, 2018.
Sözlük: *Türkçe-Arapça, Arapça-Türkçe Sözlük, Birleşik Yayın Dağ., Ank.: 1990.
Ders Kitapları: *Lise Ders Kitapları: Edebiyat 1, 2, 3. Cihat Erol, Mehmet Kara, Taha Çağlaroğlu, Ank.: 1993 *Çağdaş Türk Edebiyatı, Olcay Önertoy, Zeliha Güneş, Sakine Öztürk Çelik ile birlikte, Anadolu Üni. AÖF., İlköğretim Öğretmenliği Lisans Tamamlama Programı, Ünite 1-12, AÖF, Eskişehir: 1998 *Edebiyat Bilgi ve Kuramları, Canan İleri ile birlikte, Anadolu Üni. AÖF, İlköğretim Öğretmenliği Lisans Tamamlama Programı, Ünite 6-11, AÖF, Eskişehir: 1999 *Eğitim Fakülteleri İçin Yeni Türk Edebiyatı-1, Nobel Akademik, 2019.
Yayına Hazırladığı Kitaplar: *Recaizade Mahmut Ekrem Bütün Eserleri I, İsmail Parlatır ve Hakan Sazyek ile birlikte, MEB, İst.: 1997 *Recaizade Mahmut Ekrem Bütün Eserleri II, İsmail Parlatır ve Hakan Sazyek ile birlikte, MEB, İst.: 1997 *Recaizade Mahmut Ekrem Bütün Eserleri III, İsmail Parlatır ve Hakan Sazyek ile birlikte, MEB, İst.: 1997 *Ali Fuad Erden, İsmet İnönü, Sad: Olcay Önertoy ile birlikte, 2. Bas. Bilgi, Ank.: 1999 *Tevfik Fikret Bütün Şiirleri, İsmail Parlatır ile birlikte, TDK, Ank.: 2001 *Şinasi Bütün Eserleri, İsmail Parlatır ile birlikte, Ekin Ktb., Ank.: 2005 *Namık Kemal, Renan Müdâfaanâmesi, Akçağ, Ank.: 2014 *Halide Edip Adıvar İncelemeleri, Atlas, 2017 
Söyleşi: *Prof. Dr.

Nurullah Çetin'le Söyleşiler, Akçağ, Ank.: 2012. 
Katkıda Bulunduğu Kitaplar: *Âsaf Halet Çelebi Kitabı, Hece, Ank.: 2003 *Edebiyat Sosyolojisi, Edi. Köksal Alver, Hece, Ank.: 2004 *Türk Edebiyatı Tarihine Bir Bakış-Yeni Türk Edebiyatı, Der. M. Kayahan Özgül, "Atatürk Devri Türk Şiiri (1923-1940)" adlı yazısıyla, Kurgan, Ank.: 2013.
Kaynaklar: Roman ve Söylem 1-Romanda Mahremiyet, Soruşturma, Edebiyat Ortamı, Aralık 1997; Behçet Necatigil ve Türk Şiirindeki Yeri Üzerine Nurullah Çetin’le Bir Mülâkat, Türk Edebiyatı, Eylül 1998; Günümüz Türkiyesinde Kim Kimdir, 2000; Dilde Eğitim ve Sömürgecilik Üzerine Nurullah Çetin’le Bir Mülâkat, Toplam, Ocak-Şubat 2004; Doç. Dr. Nurullah Çetin ile söyleşi, Lise Defteri, Mart 2004; Nurullah Çetin ile Söyleşi, Yavuzlar, Mayıs 2004; İhsan Işık, Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi, 2009; Hece Yayınları internet sitesi, erişim tarihi: 15 Haziran 2020.

8 Haziran 2020 Pazartesi

ÖMER SEYFETTİN / HİKÂYELER



Hikâyeler 1 - 2

Ömer Seyfettin
Ömer Seyfettin’in ölümünün üzerinden yüzyıl geçti. Buna rağmen Türk edebiyatının en çok okunan yazarlarından biri olma özelliğini koruyor. Ancak onun çok okunan bir yazar olması, zaman içinde eserlerinin birtakım değişme ve bozulmalara uğramasına, eserlerinden bazıların öne çıkarak diğerlerinin unutulmasına ve yazarın sayılı hikâyenin yazarı olarak bilinmesine yol açmış görünüyor. Oysa o, edebiyat tarihimiz kadar düşünce tarihimiz açısından da önemli ve çok yönlü bir yazardır.
Bu çalışma Ömer Seyfettin’in kaleminden çıkmış bütün metinleri ilk yayımlandıkları biçimlerine döndürmeyi amaçlıyor. Yazarın kaleminden çıkmış bütün metinler önce türüne göre ayrılmış, sonra ilk yayım tarihlerine göre dizilmiştir. Ayrıca bütün metinler ilk yayımlandığı yer ve yazarın hangi ad ya da imzasıyla yayımlandığına dair bilgiyle birlikte verilmiş, bazı konular da notlandırılmıştır.
Dergâh Yayınları, ölümünün 100. yılı dolayısıyla Ömer Seyfettin’in bütün eserlerini, Prof. Dr. Hülya Argunşah’ın titiz çalışmasıyla yenilenmiş hâlde okurlarına sunuyor.

5 Haziran 2020 Cuma

CAHİT IRGAT


(21 Mart 1916, Lüleburgaz/Kırklareli- 5 Haziran 1971, İstanbul) 

Şair, yazar, aktör. Cahit Saffet imzasını da kullandı. Yüzbaşılıktan emekli olduktan sonra tüccarlık yapmış Saffet Bey ile Makbule Hanım’ın oğlu. Şair Mustafa Irgat'ın babasıdır. Edirne İlkokulu’nu ve Vefa Ortaokulu’nu bitirdi. Edirne Öğretmen Okulu’nda son sınıfa kadar okudu, tiyatro tutkusu nedeniyle okuldan ayrıldı. Bir süre oyunculuk yaptıktan sonra 1932’de Ankara Devlet Konservatuvarı’na girdi. 1936'da bu okuldan da ayrıldı. 1948'de Paris’e gitti, bir süre burada kaldıktan sonra tekrar yurda döndü. Oyunculuğa ilk olarak 1935’te Raşit Rıza Tiyatrosu’nda başladı. Uzun yıllar İstanbul’da resmi ve özel tiyatrolarda oyunculuk yaptı; 1940’da İstanbul Şehir Tiyatrosu, 1951’de Küçük Sahne, 1957’de Devlet Tiyatrosu’na girdi. Ayrıca Adana Şehir Tiyatrosu, Gen-Ar, Kadıköy ve Site tiyatrolarında çalıştı. Daha sonra İstanbul Oda Tiyatrosu ve Cahide Sonku’yla birlikte Cahitler Tiyatrosu’nu kurdu. 1962’de Dormen Tiyatrosu’na geçti. Sahne hayatının yanı sıra 1939'da sinemaya girdi, 100'den fazla filmde rol aldı, karakter rolleriyle tanındı; 1940-1960 döneminin önde gelen oyuncuları arasında yer aldı. Bazı filmlerde seslendirmeler yaptı. İki kez evlendi İngiliz edebiyatı profesörü Mîna Urgan’la olan evliliğinden iki çocuğu vardır. Kabri, Zincirlikuyu mezarlığındadır.
İlk şiiri “Bu Akşam da” 1 Nisan 1935 tarihli  Cahit Saffet imzasıyla Varlık’ta çıktı (1 Nisan 1935). Sonraki yıllarda öykü, şiir, tiyatro yazıları, roman ve anıları Akşam, Ant, Beraber, Çığ, Dost, Görüş, Gündüz, Küllük, Milliyet, Pınar, Servetifünun-Uyanış, Ses, Tan, Ulus, Varlık, Yaprak, Yeditepe, Yeni Dergi, Yeni Edebiyat, Yeni Gazete, Yeni Sanat, Yeni Ufuklar, Yeryüzü, Yığın, Yirminci Asır, Yücel, Yürüyüş gibi dergi ve gazetelerde yayımlandı. Hece ölçüsüyle yazdığı romantik ve egzotik ilk şiirlerinden sonra toplumcu şiire yöneldi (1942). A. Bezirci’ye göre önceleri geçiş dönemi kuşağının öteki şairleriyle ortak bir söyleyiş ve etkilenme yaşadı. Biçimsel olarak Garip şiirine yakınlık duyduysa da samimi ve buruk şiirleriyle kendi sesini bulmuş bir şair olarak belirdi; “öfkenin ve haklı isteklerin şairi oldu” (Ş. Kurdakul).
Bu Şehrin Çocukları ve Rüzgârlarım Konuşuyor adlı kitaplarında topladığı şiirlerinde kuşağının yaşama ve insanlara bakışını yansıttı. Bu şiirlerinde halktan kişileri, geçim sıkıntısı çeken insanları, yoksulları, ırgatları, memurları, açlığı, vücudunu satan kadınları, dostlukları, insan sevgisini, savaşın kötülüklerini, hümanist düşünceleri, özgürlüğü ve adaleti duygulu bir gerçeklikle, öfkeli bir içtenlikle ve alaycı bir dille anlattı. Edebiyat ve tiyatro dünyasına ilişkin anılarını “Çok Yaşasın Ölüler” başlığı altında Akşam gazetesinde yayımladı (Temmuz-Ağustos 1968). İkinci romanı “İnsan Kafesi” 1971'de Milliyet gazetesinde tefrika edildi; kitap haline getirilmedi. Rüzgârlarım Konuşuyor ve Ortalık adlı kitapları hakkında Ceza Kanunu’nun 142. maddesine aykırı görülerek dava açıldıysa da hüküm giymedi.
Filmografi: Şehvet Kurbanı, 1940; Yılmaz Ali, 1940; Kahveci Güzeli, 1941; Onüç Kahraman, 1943; Toros Çocuğu, 1946; Senede Bir Gün, 1946; Gençlik Günahı, 1947; Seven Ne Yapmaz, 1947; Büyük İtiraf, 1947; İstiklal Madalyası, 1948; Fato / Ya İstiklal Ya Ölüm, 1949; Bırakılan Çocuk, 1950; Estergon Kalesi, 1950; Kapanan Gözler, 1950; Onu Affettim, 1950; Parmaksız Salih, 1950; Soysuz, 1950; Üçüncü Selim'in Gözdesi, 1950; Dudaktan Kalbe, 1951; Vatan ve Namık Kemal, 1951; Vatan İçin, 1951; İstanbul'un Fethi, 1951; Barbaros Hayrettin Paşa, 1951; Lale Devri, 1951; Hayat Acıları / Gülnaz, 1951; Kızıltuğ, 1952; Can Yoldaşı, 1952; Deli, 1952; Göçmen Çocuğu, 1952; İmralı'dan Doğan Güneş, 1952; Kan Kardeşler, 1952; Kubilay, 1952; Sabahsız Geceler, 1952; Yavuz Sultan Selim Ağlıyor, 1952; Yıldırım Beyazıt ve Timurlenk, 1952; Drakula İstanbul'da, 1953; Altı Ölü Var / İpsala Cinayeti, 1953; Aşk Izdırabtır, 1953; Cinci Hoca, 1953; Kezban, 1953; Mahallenin Namusu, 1953; Sahildeki Kadın, 1954; Sevdiğim Sendin, 1955; Safiye Sultan, 1955; Büyük Sır 1956; Kara Çalı 1956; Günah Bizimdir 1956; Karasu 1958; Kıtipiyoz'a Tuzak / Fosforlu'nun Oyunu 1959; Sığıntı 1960; Yasak Aşk 1961; Şeytanın Uşakları, 1964; Mor Defter, 1964; Dullar Tercih Edilir, 1964; Kasımpaşalı, 1965; Siyah Gözler, 1965; Hırsız, 1965; Dünkü Çocuk, 1965; Çapkınlar Kralı, 1965; Dört Deli Bir Aptal, 1965; Severek Ölenler / Kartalların Öcü, 1965; Tehlikeli Adam, 1965; Ekmekçi Kadın, 1965; Çalıkuşu, 1966; Yedi Dağın Aslanı, 1966; Kanlı Mezar, 1966; İhtiras Kurbanları, 1966; Bar Kızı, 1966; Aslanların Dönüşü, 1966; İntikam Ateşi, 1966; Fatih'in Fedaisi, 1966; Kıran Kırana, 1966; Meydan Köpeği, 1966; Para, Kadın ve Silah, 1966; Sana Layık Değilim, 1966; Aşk Mücadelesi, 1966; Altın Küpeler, 1966; Kara Duvaklı Gelin, 1967; Killing Canilere Karşı, 1967; Soy ve Öldür, 1967; Kelepçeli Melek, 1967; Çelik Bilek, 1967; Kurbanlık Katil, 1967; Krallar Ölmez, 1967; Düşman Aşıklar, 1967; Killing İstanbul'da, 1967; Killing Uçan Adam'a Karşı, 1967; Caniler Kralı Killing, 1967; Ölüm Saati, 1967; Acı Günler, 1967; Son Gece, 1967; Kozanoğlu, 1967; Casus Kıran, 1968; Dağları Bekleyen Kız, 1968; Beşikteki Miras, 1968; Sevemez Kimse Seni, 1968; Leylaklar Altında, 1968; Eşkiya Kanı (Hakimo), 1968; Ana Hakkı Ödenmez, 1968; İftira, 1968; Erikler Çiçek Açtı, 1968; Şeyh Ahmet, 1968; Baharda Solan Çiçek, 1968; Son Vurgun, 1968; Urfa İstanbul, 1968; Sabahsız Geceler, 1968; Kader, 1968; İntikam Yemini, 1969; Ana Mezarı, 1969; Anadolu Soygunu, 1969; Boğaziçi Soygunu, 1969; Seninle Ölmek İstiyorum, 1969; Fakir Kızı Leyla, 1969; Lekeli Melek, 1969; Casus Kıran / Yedi Canlı Adam, 1970.
Yapıtları: Şiir: *Bu Şehrin Çocukları, Arpad, İst.: 1945 *Rüzgârlarım Konuşuyor, Sebat B., İst.: 1947 *Ortalık, Yeditepe, İst.: 1952 *Irgat’ın Türküsü, (bütün şiirleri)  Ağaoğlu, İst.: 1969 *Seçme Şiirler, Adam, İst.: 1998.
Roman: *Geri Dönemezsin, Remzi, İst.: 1947.
Anı: *Çok Yaşasın Ölüler, Notos Kitap, İst.: 2011.
Kaynaklar: Nebioğlu, 350; Necatigil, İsimler, 194; Özkırımlı, TEA, III, 664-665; “Irgat, Cahit”, TDEA, IV, 310; Kurdakul, Sözlük, 326-327; Karaalioğlu, 276;  Kurdakul, Cumhuriyet, 223-226; TBEA, c. I, 1. bas. 2001/3. bas. 2010, 524-525; Asım Bezirci, On Şair, On Şiir, İst., 1971; Hikmet Altınkaynak, Edebiyatımızda 1940 Kuşağı. İstanbul: TYS, İst.: 1977; Şükran Kurdakul, "Şiirimizin Gözü Yaşlı İyimseri: Cahit Irgat". Sanat Olayı. S. 6, 1981, 36-37; Asım Bezirci, Temele Gül Dikenler, Evrensel Basım Yayın, İst.: 1997; Metin Eloğlu, Metin (2010). İçli Dışlı: Yazılar, Söyleşiler, Soruşturmalar (Haz. Turgay Anar). İstanbul: YKY, İst.: 2010; Enver Topaloğlu, Şair Cahit Irgat'a Selam!", Gazete Duvar, 24 Kasım 2018.

28 Mayıs 2020 Perşembe

TARIK TUFAN



(5 Haziran 1973, İstanbul - )

Kabataş Erkek Lisesi ve İÜEF Felsefe Bölümü'nü bitirdi. Marmara Üni. Ortadoğu ve İslam Ülkeleri Ens. Sosyoloji Bölümü'nde yüksek lisansını tamamladı. İstanbul'da yaşıyor. 
Öykü, yazı ve söyleşileri Arka Kapak, Nihayet, Ot gibi dergi ve gazetelerde yayımlandı. Kitapları Azerice, Arnavutça, Boşnakça ve Bulgarcaya çevrildi.
Ülke TV'de "Meksika Sınırı", 24 TV'de Kafa Dengi", Marmara Fm'de "Düş Vakitleri" adlı proğramları sundu.
Senaryo: Mahşer (TV dizisi, 2008); Ertelenmiş Hayatlar (TV dizisi, 2009); Uzak İhtimal (Sinema Filmi, 2009); Arafta Bir Sultan : Abdülhamid (Belgesel – Al Jazeera Documentary, 2009); Mimar Sinan (Belgesel – Additional writing, 2010); Yozgat Blues (Sinema Filmi, 2013).
Ödül: "Uzak İhtimal" filmiyle 2009'da İstanbul Film Festivali'nde "En İyi Senaryo" ödülünü, "Yozgat Blues" filmiyle 2013'te Altın Koza Film Festivali'nde "En İyi Senaryo" ödülünü aldı.
Yapıtları: Roman: *Kraliçenin Pireleri, Birun, İst.: 2002 *Ve Sen Kuş Olur Gidersin, Profil, İst.: 2004 *Hayal Meyal, Profil, İst.: 2007 *Bir Adam Girdi Şehre Koşarak, Profil, İst.: 2010  *Şanzelize Düğün Salonu, Profil, İst.: 2015  *Düşerken, Profil, İst.: 2018.
Öykü: *Kekeme Çocuklar Korosu, Birey, İst.: 2000 *Beni Onlara Verme, Profil, İst.: 2017.
Kaynaklar: Doğan Kitap internet sitesi, erişim tarihi: 27 Mayıs 2020; Profil Kitap internet sitesi, erişim tarihi: 27 Mayıs 2020.