ABACI, TAHİR / (20 Mayıs 1951, İstanbul [nüfus kaydına göre Malatya] -)
Şair, yazar, araştırmacı. Tam adı Mehmet Tahir
Abacı’dır. Mehmet Tahir, M. Tahir Abacı, Sakıp Coşkun ve Taner Coşkun
imzalarını da kullandı. Öğretmen Halide
Hanım ile avukat Mehmet Hayrettin Abacı’nın oğlu. Babası bir dönem
Malatya Barosu’nun başkanlığını üstlendi. Avukatlık mesleğinin yanı sıra Türkiye İşçi Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi içerisinde aktif olarak
bulundu. Bilimsel ve kültürel
konulardaki birikimiyle Malatya sorunları ve çözümleri için çok sayıda yerel gazete ve dergi çıkardı. Malatya’ya üniversite kurulması için yoğun faaliyetlerde bulundu, İnönü Üniversitesi kurulduktan sonra burada bir süre öğretim görevlisi olarak görev yaptı Annesi
Halide Abacı ise gençlik yıllarında Malatya yerel dergi ve gazetelerinde
şiirler; 2000’li yıllarda da üç roman yayımlamış kültürlü bir eğitimcidir. Çocukluk ve
ilk gençlik dönemi, Malatya’nın Tecde Mahallesi’nde geçti
Ortaöğrenimini Malatya’da Fırat Koleji’nde tamamladı.
Yükseköğrenimine 1969'da AÜ Hukuk Fakültesi’nde başladı. 1971'de İÜ Hukuk
Fakültesi’ne geçti. 1978'de Gazetecilik Enstitüsü’nü, 1979'da İÜ Hukuk
Fakültesi’ni bitirdi. İÜ İktisat Fak. Siyaset
Bilimi Bölümü’nde yaptığı yüksek lisans tezi “Türk Şiirinde Siyasallaşma”
başlığını taşıyordu. 1981-97 yılları arasında avukatlık yaptı. TYS ve PEN
Yazarlar Derneği üyesi. İstanbul’da yaşıyor, evli.
İlk ürünleri Turan
Emeksiz Lisesi’nin dergisi Yeni Adım ile Lütfi Kaleli tarafından
Malatya’da çıkarılan Sebat gazetesinde ve Papirüs dergisinde (Nisan 1969, S.
34; ‘Güze Doğru’ adlı şiiri) yayımlandı. Sebat gazetesinde 1967’den 1970’e
kadar aralıklı olarak sanat özel sayıları hazırladı. 1968-69 yılları arasında
Malatya’da 10 sayı yayımlanan Çağ dergisini çıkardı. Aynı yıllarda
Malatya’da yayınlanmakta olan Oluş, Küme, Birlik gibi gazete ve
dergilerde de yazdı. Aylık kültür ve sanat dergisi Yarına Doğru
(1973-76, 18 sayı) dergisinin sahipliğini ve sorumlu yönetmenliğini üstlendi. 1998-2001 yılları arasında Radikal gazetesinin Pazar eki olan Radikal
İki’de haftalık, 2001'den başlayarak Milliyet Sanat dergisinde aylık
yazılar yazdı. Adam Sanat (2004-) ve Yasakmeyve dergisinde “Şiir
Kitapları Sözlüğü” başlığı altında; Yasakmeyve dergisinde
“Şairler Kahvehanesi” başlığı altında; Cumhuriyet Kitap ekinde (14 Şubat
2019, S. 1513-2020) “Kitaplı Kahvehane” başlığı altında yazdı.
1969'dan beri şiirleri, öyküleri, yazıları ve söyleşileri; Adam Öykü, Adam Sanat, Agora, Akatalpa,
Birikim, Cumhuriyet, Cumhuriyet Kitap, Çağ, Defter, Dost, E, Edebiyat Cephesi,
Edebiyat ve Eleştiri, Edebiyatta Üç Nokta, Eleştiri, Forum, Gezi, Güldiken, Hürriyet Gösteri, Kaçak Yayın, Kuram, Küçücük, Ludingirra, Milliyet Sanat, Notos, Papirüs, Radikal,
Radikal İki, Sanat Olayı, Somut, Sonsuzluk ve Bir Gün, Soyut, Sözcükler,
Türkiye Yazıları, Umut, Varlık, Virgül, Yarına Doğru, Yasakmeyve, Yaşantı,
Yaşasın Edebiyat, Yazın Dergisi, Yazko Edebiyat, Yemek ve Kültür, Yeni Adımlar,
Yeni Biçem, Yeni Dergi, Yeni Güney, Yom Sanat gibi dergi, gazete ve eklerinde yayımlandı. Türk müziği ile ilgili çok sayıda yazısı
da bulunan Tahir Abacı, Kalan Müzik’in arşiv serisinde yayımlanan Erzincanlı
Hafız Şerif ve Enver Demirbağ albümlerini de yayıma hazırladı.
Hakkında Hazırlanan Kitap: *Edebiyatta Yarım Yüzyıl-Tahir Abacı Kitabı, Haz.
Şerif Mehmet Uğurlu, İst.: İkaros, 2019, 192 s.
Hakkında Hazırlanan Özel Sayı,
Dosya ve Bölümler: Kavram Karmaşa, S.
29, Mart-Nisan-Mayıs 2003; Yasakmeyve, S. 39, Temmuz-Ağustos 2009; Yasakmeyve,
S. 74, Mayıs-Haziran 2015.
Hakkında
Hazırlanan Tezler: Zeynep
Akyel, "Romancı ve Hikâyeci Kimliğiyle Tahir Abacı", YLT, Dan.: Doç. Dr. Kamuran
Eronat, Dicle Üni. SBE Türk Dili ve Edebiyatı ABD, Diyarbakır: 2020, 214 s.
Yapıtları: Şiir: *Odaları Utandıran Dağlar, İst.: Yar, 1976 *Basit Şeyler, İst.: Sergen, 1980 *Sıcak Hayat, İst.: Kandil, 1994 *Sevdavî, İst.: Varlık, İst.: 2002 *Zamanın Yüreğindeki Gece, Seçme
şiirler, İst.: İkaros, 2005 *Hüznengiz, İst.: Komşu, 2007 *Ruh Gibi, İst.: İkaros, 2014 *Güz Divanı, İst.: İkaros, 2018 / Öykü: *Gelin Ömrümüz, İst.: Sergen,
1976 *Gül Harmanı, İst.: İkaros, 2016 / Roman: *Ağır Akan Su, İst.: E, 1990
*Aynada Bir Yüz, İst.: Pencere, 1995 *İkinci Adım, İst.: Telos, 1999 *Adı Senfoni Kalsın, 2005 *Türk Şiirinin
Bir Türlü Yükselemeyen Yıldızı - Ozan Genç, İst.: İkaros, 2016 *Kanıt ve Vicdan, İst.: İkaros, 2016 *Bir Gün Yeniden, İst.: İkaros, 2018 *Yedinci Ev, İst.: İkaros,
2020 *O Sevdalar Ezeldendi, İst.: Sözcükler, 2023 /
Deneme, İnceleme, Eleştiri: *Bir Zamanlar Anadolu’da, İst.: İletişim, 1999 *Harput/Elazığ Türküleri, İst.: Pan, 2000; gen. ekli 2. bas. İst.: İkaros, 2013 *Yahya Kemal ve Ahmet Hamdi Tanpınar’da
Müzik, İst.: Pan, 2000; gen. ekli 2. bas. İst.: İkaros, 2013 *Gramofonlu Kahvehane, Memleketin Şarkısı
Türküsü Üzerine Yazılar, İst.: İkaros, 2013 *Gerçekçilik Açısından Ahmet Hamdi
Tanpınar, İst.: İkaros, 2015 *Edebiyat ve Öteki Alanlar, İst.: İkaros, 2015 *Şiir: Üretici Etkinlik, İst.: İkaros, 2016 *Şairler Kahvehanesi, İst.: İkaros, 2018 *Kültür, Sanat ve Toplumsal Dönüşümler,
İst.: Sözcükler, 2022 *Şair Savunması, İst.: Sözcükler, 2025 / Çocuk Kitabı: *Nasrettin Hoca,
Çocuk Şiirleri; İst.: Oda, 1980 / Antoloji: *Türk Müziğinde
Bestelenmiş Şiirler, Yasakmeyve Dergisi eki; İst.: Komşu, 2008; gen. ekli 2. bas. İst.: İkaros, 2013 / Derleme: *Yaşantı /1 Yazılar ve
Şiirler, (Erol Çankaya ile); İst.: Yaşantı Sanat, 1982 / Katkıda Bulunduğu Kitaplar: *Yiğit İken
Ölenlere /12 Mart Öyküleri Antolojisi, (yay. haz. Hürriyet Yaşar); İst.: Can, 2008.
Kaynaklar: TBEA c. I, 2001,
s. 2/2010, s. 2; Necatigil, İsimler, s. 9; Kurdakul, Sözlük,
s. 7; Odabaşı, Antoloji, 2000, s. 201/2003, s. 216; Zühal Tekkanat, Papirüs
Şiirleri Antolojisi, 1. bas. 2002, s. 1-4; Veysel Gültaş, Hukukçu Şairler
Antolojisi, Toplumsal Dönüşüm; tahirabaci.blogspot.com.tr/; Muzaffer Hacıhasanoğlu, "Kitaplardan Sonra Basit
Gibi Görünenler", Varlık, S. 880, Ocak 1981; Ahmet Telli, "Basit
Şeyler", Edebiyat'81, S. 9, Şubat 1982; Mehmet Turna, Ağır Akan Su",
Kubbedağı, S. 1, Mart 1991; Sevin Okyay, "Basit Şeyler - Sıcak
Hayat", Radikal, 1 Aralık 1998; A. Ömer Türkeş, "İkinci Adım",
pandora.com.tr, 1999; Fethi Naci, "İkinci Adım", Cumhuriyet Kitap, 3
Haziran 1999; Vecdi Erbay, "Müzik, Edebiyat, İnsan", Yeni Gündem, 1
Ekim 2000; Ercan Çelik, “Harput/Elazığ Türküleri”, Virgül, S. 40, Nisan 2001, s.
60-61; Figen Özdemir, Sevdavî'den Geçen Zaman", Varlık, S. 1144, Ocak
2003; Altay Ömer Erdoğan, "'Ensiz Zamanlar'da Kulaçlar", Kavram
Karmaşa, S. 29, Mart-Nisan-Mayıs 2003; Halim Şafak, "Arzu ile Kamber ve
Ekonomi-Politik Arasındaki Şiir", Kavram Karmaşa, S. 29, Mart-Nisan-Mayıs
2003; Hilmi Haşal, "Edebiyatın İçinden Bakmak ve Tahir Abacı'nın
Denemeleri", Kavram Karmaşa, S. 29, Mart-Nisan-Mayıs 2003; İbrahim
Berksoy, "Bir Zamanlar Anadolu'da - Harput / Elazığ Türküleri",
Kavram Karmaşa, S. 29, Mart-Nisan-Mayıs 2003; A. Ömer Türkeş, Adı Senfoni
Kalsın", Varlık, S. 1161, Haziran 2004; Figen Özdemir, "Adı Senfoni
Kalsın", Adam Sanat, S. 228, Ocak 2005; Oğuz Özdem, ""Basit
Şeyler'den Sevdavî'ye Abacı Şiirine Değiniler", Yasakmeyve, S. 14, Mayıs-Haziran
2005; Betül Tarıman, Beklemenin Durağında Suskun Bir Tren ya da
Hüznengiz", Varlık, S. 1201, Ekim 2007; Betül Tarıman, "Tahir Abacı
Şiirinde Hüzün ya da Issız Ovada Ağır Bir Senfoni", Sonra Edebiyat, S. 4,
Kasım-:Aralık 2007; Orhan Kahyaoğlu, "Kendi Yolunun Yolcusu (Hüznengiz),
Radikal Kitap, Kasım 2007; Gültekin Emre, "Hüznengiz", Akatalpa, S.
96, Aralık 2007; Altay Öktem, "Kendi Yarımadasını Oluşturan Şair: Tahir
Abacı", Yasakmeyve, S. 39, Temmuz-Ağustos 2009; Ebubekir Eroğlu,
"Tahir Abacı'nın Yazısı Üzerine", Yasakmeyve, S. 45, Temmuz-Ağustos
2010; Yaşar Güneş, "Tahir Abacı'nın Şiiri: Açıkta Kalmanın Basıncı",
Akatalpa, S. 131, Kasım 2010; Cenk Gündoğdu, "Edebiyat Müziğe
Bakarken", Hece, S. 197, Mayıs 2013; Onur Karabiber, "'Gramofonlu
Kahvehane'ler Zamanı", Aydınlık Kitap, 18 Ekim 2013; Halim Şafak,
"Gramofonlu Kahvehane", Varlık, S. 1285, Ekim 2014; Özgün E. Bulut,
"Hayatla Yoldaş Dizeler (Ruh Gibi), Taraf Kitap, Ocak 2015; Şeref Bilsel,
"Ruh Gibi", Varlık, S. 1291, Nisan 2015; Betül Tarıman, "Tahir
Abacı Şiirinde Doğaya, Hayata, Toplumsala Olan Yönelimler", Yasakmeyve, S.
74, Mayıs-Haziran 2015; Şerif Mehmet Uğurlu, "Söze Dökülen Metronom
Vuruşları (Tahir Abacı Şiirine Genel Bakış)", Yasakmeyve, S. 74,
Mayıs-Haziran 2015; Altay Ömer Erdoğan, "Şehirde Şair Yok mu? (Ruh Gibi)",
Akatalpa, S. 188, Ağustos 2015; Gültekin Emre, "Genç Ozan'ın Gerçek
Dünyası", Cumhuriyet Kitap, 13 Ekim 2016; Kaan Turhan, "Ozan Genç'ten
Edebiyatın Karanlık Yüzü", Tahir Abacı Kitabı, s. 163-166; Şerif Mehmet
Uğurlu, "Bir Döneme Tutulan Mercek", Birgün Kitap, 9 Ekim 2018; Şerif
Mehmet Uğurlu, "Tahir Abacı'dan Bir Döneme Tutulan Mercek: Bir Gün Yeniden
Romanı Üzerine", Varlık, S. 1336,
Ocak 2019; Metin Dikeç, İklim Aynasında Bir Divan", Tahir Abacı
Kitabı, s. 184-187; Ahmet İlhan, "Sosyalist Hareketin' Romanı",
Cumhuriyet Kitap, 4 Nisan 2019, s. 36; İletişim Yayınları web sitesi, erişim
tarihi: 26 Şubat 2022.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder