14 Eylül 2008 Pazar

TAHİR ABACI



ABACI, TAHİR / (20 Mayıs 1951, İstanbul [nüfus kaydına göre Malatya] -)

Şair, yazar, araştırmacı. Tam adı Mehmet Tahir Abacı’dır. Mehmet Tahir, M. Tahir Abacı, Sakıp Coşkun ve Taner Coşkun imzalarını da kullandı. Öğretmen Halide Hanım ile avukat Mehmet Hayrettin Abacı’nın oğlu. Babası bir dönem Malatya Barosu’nun başkanlığını üstlendi. Avukatlık mesleğinin yanı sıra Türkiye İşçi Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi içerisinde aktif bir rol oyna. Bilimsel ve kültürel konulardaki birikimiyle Malatya sorunları ve çözümleri için çok sayıda yerel gazete ve dergi çıkar. Malatya’ya üniversite kurulması için yoğun faaliyetlerde bulundu, İnönü Üniversitesi kuruluktan sonra da burada bir süre öğretim görevlisi olarak görev yaptı Annesi Halide Abacı ise gençlik yıllarında Malatya yerel dergi ve gazetelerinde şiirler; 2000’li yıllarda da üç roman yayımlamış kültürlü bir eğitimcidir. Çocukluk ve ilk gençlik dönemi, Malatya’nın Tecde Mahallesi’nde geçti Ortaöğrenimini Malatya’da Fırat Koleji’nde tamamladı. Yüksek öğrenimine 1969'da AÜ Hukuk Fakültesi’nde başladı. 1971'de İÜ Hukuk Fakültesi’ne geçti. 1978'de Gazetecilik Enstitüsü’nü, 1979'da İÜ Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. İÜ İktisat Fak. Siyaset Bilimi Bölümü’nde yaptığı yüksek lisans tezi “Türk Şiirinde Siyasallaşma” başlığını taşıyordu. 1981-97 arasında avukatlık yaptı. TYS ve PEN Yazarlar Derneği üyesi. İstanbul’da yaşıyor, evli.

İlk ürünleri Turan Emeksiz Lisesi’nin dergisi Yeni Adım’da ve Lütfi Kaleli tarafından Malatya’da çıkarılan Sebat gazetesinde ve Papirüs dergisinin 34. sayısında (Nisan 1969) ‘Güze Doğru’ adlı şiiri yayımlandı. Sebat gazetesinde 1967’den 1970’e kadar aralıklı olarak sanat özel sayıları hazırladı. 1968-69 arasında Malatya’da 10 sayı yayımlanan Çağ dergisini çıkardı. Aynı yıllarda Malatya’da yayınlanmakta olan Oluş, Küme, Birlik gibi gazete ve dergilerde de yazdı. Aylık kültür ve sanat dergisi Yarına Doğru (1973-76, 18 sayı) dergisinin sahipliğini ve sorumlu yönetmenliğini üstlendi. 1998-2001 arasında Radikal gazetesinin Pazar eki olan Radikal İki’de haftalık, 2001'den başlayarak Milliyet Sanat dergisinde aylık yazılar yazdı. Adam Sanat (2004-) ve Yasakmeyve dergisinde “Şiir Kitapları Sözlüğü” başlığı altında; Yasakmeyve dergisinde “Şairler Kahvehanesi” başlığı altında; Cumhuriyet Kitap ekinde (14 Şubat 2019, S. 1513-2020) “Kitaplı Kahvehane” başlığı altında yazdı.

1969'dan beri şiirleri, öyküleri, yazıları ve söyleşileri; Adam Öykü, Adam Sanat, Agora, Akatalpa, Birikim, Cumhuriyet, Cumhuriyet Kitap, Çağ, Defter, Dost, E, Edebiyat Cephesi, Edebiyat ve Eleştiri, Edebiyatta Üç Nokta, Eleştiri, Forum, Gezi, Güldiken, Hürriyet Gösteri, Kaçak Yayın, Kuram, Küçücük, Ludingirra, Milliyet Sanat, Notos, Papirüs, Radikal, Radikal İki, Sanat Olayı, Somut, Sonsuzluk ve Bir Gün, Soyut, Sözcükler, Türkiye Yazıları, Umut, Varlık, Virgül, Yarına Doğru, Yasakmeyve, Yaşantı, Yaşasın Edebiyat, Yazın Dergisi, Yazko Edebiyat, Yemek ve Kültür, Yeni Adımlar, Yeni Biçem, Yeni Dergi, Yeni Güney, Yom Sanat gibi dergi, gazete ve eklerinde yayımlandı. Türk müziği ile ilgili çok sayıda yazısı da bulunan Tahir Abacı, Kalan Müzik’in arşiv serisinde yayımlanan Erzincanlı Hafız Şerif ve Enver Demirbağ albümlerini de yayıma hazırladı.

Hakkında Hazırlanan Kitap: *Edebiyatta Yarım Yüzyıl-Tahir Abacı Kitabı, Haz. Şerif Mehmet Uğurlu, İst.: İkaros, 2019, 192 s.

Hakkında Hazırlanan Özel Sayı, Dosya ve Bölümler: Kavram Karmaşa, S. 29, Mart-Nisan-Mayıs 2003; Yasakmeyve, S. 39, Temmuz-Ağustos 2009; Yasakmeyve, S. 74, Mayıs-Haziran 2015.

Hakkında Hazırlanan Tezler: Zeynep Akyel, "Romancı ve Hikâyeci Kimliğiyle Tahir Abacı", YLT, Dan.: Doç. Dr. Kamuran Eronat, Dicle Üni. SBE Türk Dili ve Edebiyatı ABD, Diyarbakır: 2020, 214 s.

Yapıtları: Şiir: *Odaları Utandıran Dağlar, İst.: Yar, 1976 *Basit Şeyler, İst.: Sergen, 1980 *Sıcak Hayat, İst.: Kandil, 1994 *Sevdavî, İst.: Varlık, İst.: 2002 *Zamanın Yüreğindeki Gece, Seçme şiirler, İst.: İkaros, 2005 *Hüznengiz, İst.: Komşu, 2007 *Ruh Gibi, İst.: İkaros, 2014 *Güz Divanı, İst.: İkaros, 2018 / Öykü: *Gelin Ömrümüz, İst.: Sergen, 1976 *Gül Harmanı, İst.: İkaros, 2016 / Roman: *Ağır Akan Su, İst.: E, 1990 *Aynada Bir Yüz, İst.: Pencere, 1995 *İkinci Adım, İst.: Telos, 1999 *Adı Senfoni Kalsın, 2005 *Türk Şiirinin Bir Türlü Yükselemeyen Yıldızı - Ozan Genç, İst.: İkaros, 2016 *Kanıt ve Vicdan, İst.: İkaros, 2016 *Bir Gün Yeniden, İst.: İkaros, 2018 *Yedinci Ev, İst.: İkaros, 2020 *O Sevdalar Ezeldendi, İst.: Sözcükler, 2023 / Deneme, İnceleme, Eleştiri: *Bir Zamanlar Anadolu’da, İst.: İletişim, 1999 *Harput/Elazığ Türküleri, İst.: Pan, 2000; gen. ekli 2. bas. İst.: İkaros, 2013 *Yahya Kemal ve Ahmet Hamdi Tanpınar’da Müzik, İst.: Pan, 2000; gen. ekli 2. bas. İst.: İkaros, 2013 *Gramofonlu Kahvehane, Memleketin Şarkısı Türküsü Üzerine Yazılar, İst.: İkaros, 2013 *Gerçekçilik Açısından Ahmet Hamdi Tanpınar, İst.: İkaros, 2015 *Edebiyat ve Öteki Alanlar, İst.: İkaros, 2015 *Şiir: Üretici Etkinlik, İst.: İkaros, 2016 *Şairler Kahvehanesi, İst.: İkaros, 2018 *Kültür, Sanat ve Toplumsal Dönüşümler, İst.: Sözcükler, 2022 *Şair Savunması, İst.: Sözcükler, 2025 / Çocuk Kitabı: *Nasrettin Hoca, Çocuk Şiirleri; İst.: Oda, 1980 / Antoloji: *Türk Müziğinde Bestelenmiş Şiirler, Yasakmeyve Dergisi eki; İst.: Komşu, 2008; gen. ekli 2. bas. İst.: İkaros, 2013 / Derleme: *Yaşantı /1 Yazılar ve Şiirler, (Erol Çankaya ile); İst.: Yaşantı Sanat, 1982 / Katkıda Bulunduğu Kitaplar: *Yiğit İken Ölenlere /12 Mart Öyküleri Antolojisi, (yay. haz. Hürriyet Yaşar); İst.: Can, 2008.

Kaynaklar: TBEA c. I, 2001, s. 2/2010, s. 2; Necatigil, İsimler, s. 9; Kurdakul, Sözlük, s. 7; Odabaşı, Antoloji, 2000, s. 201/2003, s. 216; Zühal Tekkanat, Papirüs Şiirleri Antolojisi, 1. bas. 2002, s. 1-4; Veysel Gültaş, Hukukçu Şairler Antolojisi, Toplumsal Dönüşüm; tahirabaci.blogspot.com.tr/; Muzaffer Hacıhasanoğlu, "Kitaplardan Sonra Basit Gibi Görünenler", Varlık, S. 880, Ocak 1981; Ahmet Telli, "Basit Şeyler", Edebiyat'81, S. 9, Şubat 1982; Mehmet Turna, Ağır Akan Su", Kubbedağı, S. 1, Mart 1991; Sevin Okyay, "Basit Şeyler - Sıcak Hayat", Radikal, 1 Aralık 1998; A. Ömer Türkeş, "İkinci Adım", pandora.com.tr, 1999; Fethi Naci, "İkinci Adım", Cumhuriyet Kitap, 3 Haziran 1999; Vecdi Erbay, "Müzik, Edebiyat, İnsan", Yeni Gündem, 1 Ekim 2000; Ercan Çelik, “Harput/Elazığ Türküleri”, Virgül, S. 40, Nisan 2001, s. 60-61; Figen Özdemir, Sevdavî'den Geçen Zaman", Varlık, S. 1144, Ocak 2003; Altay Ömer Erdoğan, "'Ensiz Zamanlar'da Kulaçlar", Kavram Karmaşa, S. 29, Mart-Nisan-Mayıs 2003; Halim Şafak, "Arzu ile Kamber ve Ekonomi-Politik Arasındaki Şiir", Kavram Karmaşa, S. 29, Mart-Nisan-Mayıs 2003; Hilmi Haşal, "Edebiyatın İçinden Bakmak ve Tahir Abacı'nın Denemeleri", Kavram Karmaşa, S. 29, Mart-Nisan-Mayıs 2003; İbrahim Berksoy, "Bir Zamanlar Anadolu'da - Harput / Elazığ Türküleri", Kavram Karmaşa, S. 29, Mart-Nisan-Mayıs 2003; A. Ömer Türkeş, Adı Senfoni Kalsın", Varlık, S. 1161, Haziran 2004; Figen Özdemir, "Adı Senfoni Kalsın", Adam Sanat, S. 228, Ocak 2005; Oğuz Özdem, ""Basit Şeyler'den Sevdavî'ye Abacı Şiirine Değiniler", Yasakmeyve, S. 14, Mayıs-Haziran 2005; Betül Tarıman, Beklemenin Durağında Suskun Bir Tren ya da Hüznengiz", Varlık, S. 1201, Ekim 2007; Betül Tarıman, "Tahir Abacı Şiirinde Hüzün ya da Issız Ovada Ağır Bir Senfoni", Sonra Edebiyat, S. 4, Kasım-:Aralık 2007; Orhan Kahyaoğlu, "Kendi Yolunun Yolcusu (Hüznengiz), Radikal Kitap, Kasım 2007; Gültekin Emre, "Hüznengiz", Akatalpa, S. 96, Aralık 2007; Altay Öktem, "Kendi Yarımadasını Oluşturan Şair: Tahir Abacı", Yasakmeyve, S. 39, Temmuz-Ağustos 2009; Ebubekir Eroğlu, "Tahir Abacı'nın Yazısı Üzerine", Yasakmeyve, S. 45, Temmuz-Ağustos 2010; Yaşar Güneş, "Tahir Abacı'nın Şiiri: Açıkta Kalmanın Basıncı", Akatalpa, S. 131, Kasım 2010; Cenk Gündoğdu, "Edebiyat Müziğe Bakarken", Hece, S. 197, Mayıs 2013; Onur Karabiber, "'Gramofonlu Kahvehane'ler Zamanı", Aydınlık Kitap, 18 Ekim 2013; Halim Şafak, "Gramofonlu Kahvehane", Varlık, S. 1285, Ekim 2014; Özgün E. Bulut, "Hayatla Yoldaş Dizeler (Ruh Gibi), Taraf Kitap, Ocak 2015; Şeref Bilsel, "Ruh Gibi", Varlık, S. 1291, Nisan 2015; Betül Tarıman, "Tahir Abacı Şiirinde Doğaya, Hayata, Toplumsala Olan Yönelimler", Yasakmeyve, S. 74, Mayıs-Haziran 2015; Şerif Mehmet Uğurlu, "Söze Dökülen Metronom Vuruşları (Tahir Abacı Şiirine Genel Bakış)", Yasakmeyve, S. 74, Mayıs-Haziran 2015; Altay Ömer Erdoğan, "Şehirde Şair Yok mu? (Ruh Gibi)", Akatalpa, S. 188, Ağustos 2015; Gültekin Emre, "Genç Ozan'ın Gerçek Dünyası", Cumhuriyet Kitap, 13 Ekim 2016; Kaan Turhan, "Ozan Genç'ten Edebiyatın Karanlık Yüzü", Tahir Abacı Kitabı, s. 163-166; Şerif Mehmet Uğurlu, "Bir Döneme Tutulan Mercek", Birgün Kitap, 9 Ekim 2018; Şerif Mehmet Uğurlu, "Tahir Abacı'dan Bir Döneme Tutulan Mercek: Bir Gün Yeniden Romanı Üzerine", Varlık, S. 1336,  Ocak 2019; Metin Dikeç, İklim Aynasında Bir Divan", Tahir Abacı Kitabı, s. 184-187; Ahmet İlhan, "Sosyalist Hareketin' Romanı", Cumhuriyet Kitap, 4 Nisan 2019, s. 36; İletişim Yayınları web sitesi, erişim tarihi: 26 Şubat 2022.


Yayına Hazırlayan: Şükrü Kırkağaç
*Güncelleme: 20 Ocak 2025


 



Hiç yorum yok: